Trên thực tế, nhiều trường hợp thuê nhà không lập hợp đồng: các bên chỉ thỏa thuận bằng lời nói, chuyển tiền cọc rồi nhận nhà. Cách thức này khá phổ biến nhưng có thể phát sinh nhiều rủi ro khi xảy ra tranh chấp về tiền cọc, giá thuê, thời hạn thuê hoặc việc trả lại nhà.
Vậy theo pháp luật hiện hành, thuê nhà có bắt buộc phải lập hợp đồng bằng văn bản không?
Thuê Nhà Có Bắt Buộc Lập Hợp Đồng Bằng Văn Bản Không?
Theo Điều 472 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng thuê tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho thuê giao tài sản cho bên thuê sử dụng trong một thời hạn, bên thuê phải trả tiền thuê.
Đối với giao dịch về nhà ở, Điều 163 Luật Nhà ở 2023 quy định hợp đồng về nhà ở do các bên thỏa thuận và phải được lập thành văn bản.
Mặc dù Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015 cho phép giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể, nhưng trong trường hợp pháp luật quy định giao dịch phải được thể hiện bằng một hình thức nhất định thì phải tuân thủ quy định đó.
Như vậy, trường hợp thuê nhà không lập hợp đồng bằng văn bản, hai bên chỉ thỏa thuận bằng lời nói thì không đáp ứng yêu cầu về hình thức của hợp đồng theo Luật Nhà ở 2023.
Thuê Nhà Bằng Miệng Có Bị Vô Hiệu Không?
Theo khoản 2 Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định. Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015 quy định giao dịch dân sự vi phạm quy định điều kiện có hiệu lực về hình thức thì vô hiệu, trừ hai trường hợp ngoại lệ.
Tuy nhiên, cả hai ngoại lệ này đều áp dụng cho giao dịch đã được lập thành văn bản: văn bản không đúng quy định của luật (khoản 1), hoặc văn bản vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực (khoản 2). Với thỏa thuận thuê nhà hoàn toàn bằng lời nói, các bên khó dựa vào Điều 129 để yêu cầu Tòa án công nhận hiệu lực.
Vì vậy, nếu đã lỡ thỏa thuận thuê nhà bằng miệng, các bên nên sớm lập hợp đồng bằng văn bản để hạn chế rủi ro.
Hợp Đồng Thuê Nhà Có Bắt Buộc Công Chứng Không?
Theo khoản 2 Điều 164 Luật Nhà ở 2023, đối với trường hợp thuê, mượn, ở nhờ hoặc ủy quyền quản lý nhà ở thì hợp đồng không bắt buộc phải công chứng, chứng thực, trừ trường hợp các bên có nhu cầu.
Do đó, cần phân biệt rõ:
Hợp đồng thuê nhà phải được lập thành văn bản nhưng không bắt buộc phải công chứng, chứng thực.
Hai bên có thể tự lập và ký hợp đồng với nhau. Hợp đồng viết tay vẫn có thể được sử dụng nếu nội dung rõ ràng và đáp ứng các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự.
Kết Luận – Những Điều Cần Lưu Ý Khi Thuê Nhà Không Lập Hợp Đồng
- Hợp đồng thuê nhà phải được lập thành văn bản theo Điều 163 Luật Nhà ở 2023.
- Không bắt buộc công chứng hoặc chứng thực hợp đồng thuê nhà, trừ khi các bên có nhu cầu.
- Thuê nhà chỉ bằng lời nói không đáp ứng yêu cầu về hình thức, có nguy cơ bị vô hiệu và khó được Tòa án công nhận hiệu lực theo Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015 vì chưa có văn bản.
- Nên ghi rõ trong hợp đồng các nội dung quan trọng như giá thuê, tiền cọc, thời hạn thuê, điều kiện trả nhà, xử lý tiền cọc và trách nhiệm khi vi phạm.
Nếu đang thuê nhà không lập hợp đồng hoặc cần soạn, rà soát hợp đồng thuê nhà, bạn có thể tham khảo dịch vụ tư vấn hợp đồng dân sự, hợp đồng thương mại và tư vấn pháp lý dân sự, đất đai của Công ty Luật TNHH New & New. Xem thêm: Hợp Đồng Không Công Chứng, Chứng Thực Có Bị Vô Hiệu Không?
Tác giả: Phạm Nguyễn Tường Vy
Liên hệ ngay với Công ty Luật TNHH New & New:
Tổng đài tư vấn: 090.180.6668
Email: info@newlawfirm.com.vn
Địa chỉ: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh
Website: https://newlawfirm.com.vn

