Sửa đổi 6 Luật liên quan đến công tác dân số từ 1/7/2026

Sửa đổi 6 Luật liên quan đến công tác dân số từ 1/7/2026

I. Tổng quan Luật Dân số 2025 và hiệu lực thi hành

Ngày 10/12/2025, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, Kỳ họp thứ 10 đã thông qua Luật Dân số 2025 (Luật số 113/2025/QH15).

Luật Dân số 2025 không chỉ quy định riêng về công tác dân số mà còn sửa đổi, bổ sung một số điều của 06 luật hiện hành có liên quan mật thiết đến chính sách dân số, quyền lợi của người lao động, gia đình và trẻ em. Các sửa đổi này sẽ chính thức áp dụng từ 01/7/2026, một số nội dung riêng có hiệu lực từ 01/01/2027 theo quy định của Luật Dân số 2025.

II. Sửa đổi Bộ luật Lao động 2019 liên quan chế độ thai sản

Luật Dân số 2025 sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động 2019 (đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 71/2025/QH15) như sau:

“1. Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng; trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 07 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng.
Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng."

Như vậy, Luật Dân số 2025 làm rõ và tăng thời gian nghỉ thai sản trong trường hợp sinh con thứ hai và sinh đôi trở lên, theo hướng khuyến khích, hỗ trợ tốt hơn đối với gia đình có từ 02 con trở lên.

III. Sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội 2024 về chế độ cho cha khi vợ sinh

Tiếp đó, Luật Dân số 2025 sửa đổi điểm c khoản 2 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 73/2025/QH15 và Luật số 84/2025/QH15) như sau:

“c) Trường hợp vợ sinh đôi hoặc vợ sinh con thứ hai thì được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi."

Quy định mới gắn với Luật Dân số 2025 giúp tăng thời gian nghỉ cho người chồng khi vợ sinh con thứ hai, sinh đôi, sinh ba trở lên, góp phần chia sẻ trách nhiệm chăm sóc con cái, khuyến khích mô hình gia đình có từ 02 con.

IV. Sửa đổi Luật Nhà ở 2023: Bổ sung tiêu chí “người có từ 02 con đẻ trở lên”

Luật Dân số 2025 sửa đổi, bổ sung một số điều, khoản, điểm của Luật Nhà ở 2023 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi các Luật số 43/2024/QH15, 47/2024/QH15, 84/2025/QH15, 90/2025/QH15, 93/2025/QH15), cụ thể:

  1. Bổ sung khoản 13 vào sau khoản 12 Điều 76:

"13. Người có từ 02 con đẻ trở lên."

  1. Thay thế cụm từ trong các điều, khoản sau:

  • Tại khoản 1 Điều 77:
    Thay cụm từ “các khoản 1, 4, 5, 6, 8, 9 và 10 Điều 76”
    bằng “các khoản 1, 4, 5, 6, 8, 9, 10 và 13 Điều 76”.

  • Tại khoản 5 Điều 77:
    Thay cụm từ “các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 và 8 Điều 76”
    bằng “các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 và 13 Điều 76”.

  • Tại khoản 1 Điều 78:
    Thay cụm từ “các khoản 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9 và 10 Điều 76”
    bằng “các khoản 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 và 13 Điều 76”.

  • Tại khoản 2 Điều 78:
    Thay cụm từ “các khoản 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 và 11 Điều 76”
    bằng “các khoản 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 và 13 Điều 76”.

  • Tại điểm a khoản 3 Điều 78:
    Thay cụm từ “các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 và 8 Điều 76”
    bằng “các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 và 13 Điều 76”.

  • Tại khoản 9 Điều 78:
    Thay cụm từ “các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10 và 11 Điều 76”
    bằng “các khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 10, 11 và 13 Điều 76”.

  1. Sửa đổi, bổ sung điểm đ khoản 1 Điều 79:

“đ) Trường hợp một đối tượng được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ khác nhau thì được hưởng một chính sách hỗ trợ mức cao nhất, trường hợp các đối tượng có cùng tiêu chuẩn và điều kiện thì thực hiện hỗ trợ theo thứ tự ưu tiên trước đối với: người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật, người được bố trí tái định cư theo hình thức mua, thuê mua nhà ở xã hội, người có từ 02 con đẻ trở lên, nữ giới;".

Như vậy, Luật Dân số 2025 đã lồng ghép tiêu chí “người có từ 02 con đẻ trở lên” vào hệ thống chính sách nhà ở xã hội, tạo thêm ưu tiên trong tiếp cận chính sách nhà ở cho các gia đình đông con.

V. Sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 về hành vi tiết lộ giới tính thai nhi

Luật Dân số 2025 bổ sung điểm d vào sau điểm c khoản 1 Điều 34 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 như sau:

“d) Có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi để phá thai."

Quy định này gắn với mục tiêu của Luật Dân số 2025 về cân bằng giới tính khi sinh, ngăn chặn tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi dẫn đến phá thai vì lý do giới tính.

VI. Bãi bỏ một số quy định trong Luật Bình đẳng giới 2006

Theo Luật Dân số 2025, bãi bỏ khoản 3 Điều 17 Luật Bình đẳng giới 2006.

Việc bãi bỏ này nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa Luật Dân số 2025 và các luật hiện hành, loại bỏ những nội dung không còn phù hợp với cách tiếp cận công tác dân số trong giai đoạn mới.

VII. Bãi bỏ khẩu hiệu “mỗi cặp vợ chồng chỉ nên có từ một đến hai con”

Cuối cùng, Luật Dân số 2025 bãi bỏ cụm từ “Mỗi cặp vợ chồng chỉ nên có từ một đến hai con.” tại khoản 1 Điều 43 Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân 1989.

Đây là thay đổi mang tính định hướng quan trọng, thể hiện sự điều chỉnh chính sách dân số trong bối cảnh mới, song song với việc Luật Dân số 2025 khuyến khích mức sinh hợp lý, hỗ trợ gia đình có từ 02 con đẻ trở lên thông qua các chính sách lao động, bảo hiểm xã hội và nhà ở.

VIII. Hiệu lực thi hành của Luật Dân số 2025

  • Luật Dân số 2025 có hiệu lực từ 01/7/2026.

  • Riêng điểm c và điểm d khoản 1 Điều 14 của Luật này có hiệu lực từ 01/01/2027.

Các sửa đổi, bổ sung đối với 06 luật nêu trên sẽ được áp dụng đồng bộ với hiệu lực của Luật Dân số 2025, tạo nền pháp lý thống nhất cho công tác dân số, bảo vệ sức khỏe, an sinh xã hội và chính sách nhà ở trong giai đoạn mới.


CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NEW & NEW

Địa chỉ trụ sở chính: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tổng đài tư vấn: 090.180.6668 hoặc 078.78.56789

Email: info@newlawfirm.com.vn

Website:https://newlawfirm.com.vn/

Đăng ký

Tìm kiếm tin tức