Sự im lặng là đồng ý trong hợp đồng?

I. Khi nào sự im lặng được coi là đồng ý?

Pháp luật chỉ thừa nhận sự im lặng là đồng ý trong hợp đồng trong một số trường hợp nhất định.

1. Trường hợp có thỏa thuận trước

Sự im lặng chỉ được coi là chấp nhận giao kết hợp đồng khi trong lời đề nghị có quy định rõ rằng “sự im lặng là đồng ý”, và bên được đề nghị đã chấp nhận điều khoản này bằng một sự thể hiện rõ ràng từ trước.

Ngoài ra, cũng có trường hợp trong lời đề nghị giao kết hợp đồng có điều khoản quy định rằng nếu hết thời hạn do bên đề nghị ấn định mà bên được đề nghị không có phản hồi từ chối, thì hợp đồng mặc nhiên có hiệu lực. Tuy nhiên, điều này chỉ có giá trị khi hai bên đã có sự thống nhất trước đó.

2. Trường hợp theo thói quen giao dịch

Trường hợp thứ hai là theo thói quen. Có thể hiểu đơn giản, đây là cách ứng xử được hai bên lặp đi lặp lại nhiều lần trong quá khứ, đủ để hình thành một cách hiểu chung và ổn định trong quan hệ giao dịch.

Ví dụ, giả sử A và B đã hợp tác buôn bán với nhau suốt 5 năm. Hai bên có thói quen: cứ 8 giờ tối mỗi ngày, A sẽ nhắn tin báo số lượng hàng cần nhập cho ngày hôm sau. B đọc tin nhắn, không bao giờ nhắn lại xác nhận, nhưng sáng hôm sau vẫn giao đúng số lượng A yêu cầu.

Một ngày nọ, A vẫn gửi tin nhắn như thường lệ, B xem tin nhắn nhưng im lặng. Tuy nhiên, sáng hôm sau B lại không giao hàng, khiến A không có đủ hàng để bán. Khi A yêu cầu bồi thường, B cho rằng: “Tôi đâu có nhắn tin đồng ý đơn hàng, sao lại bắt đền?”

Trong trường hợp này, pháp luật có cơ sở để bảo vệ A. Lý do là vì thói quen “A đặt hàng – B im lặng là chốt đơn” đã được lặp lại ổn định trong suốt 5 năm. Khi đó, sự im lặng của B không còn là im lặng thông thường, mà có thể được hiểu là sự chấp nhận giao kết hợp đồng theo thói quen giữa hai bên.

Vì vậy, nếu B không giao hàng đúng như thông lệ đã hình thành, B có thể phải bồi thường thiệt hại cho A. Thiệt hại này có thể bao gồm:

• Khoản doanh thu A bị mất trong ngày hôm đó do không có hàng để bán
• Khoản chênh lệch nếu A buộc phải mua hàng từ nơi khác với giá cao hơn
• Các chi phí phát sinh hợp lý khác do việc không giao hàng gây ra

II. Làm thế nào để chứng minh thói quen giao dịch và thiệt hại?

Để chứng minh có tồn tại thói quen giao dịch giữa A và B, A có thể sử dụng tin nhắn làm chứng cứ. Ví dụ, A có thể chụp màn hình các cuộc trao đổi trước đó để thể hiện rằng trong suốt thời gian dài, việc A gửi tin nhắn đặt hàng và B im lặng nhưng vẫn giao hàng đã trở thành một thông lệ ổn định giữa hai bên.

Ngoài ra, tin nhắn cũng có giá trị pháp lý nếu đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật. Theo khoản 1 Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự được xác lập thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử thì được coi là giao dịch bằng văn bản.

Do đó, trong thực tế, tin nhắn không chỉ là phương tiện liên lạc thông thường mà còn có thể trở thành chứng cứ hợp pháp để chứng minh thỏa thuận, thói quen giao dịch và cả thiệt hại phát sinh khi có tranh chấp.

III. Kết luận

Từ quy định của Bộ luật Dân sự 2015 có thể thấy, sự im lặng là đồng ý trong hợp đồng không phải lúc nào cũng đúng. Nguyên tắc chung là im lặng không được coi là chấp nhận đề nghị giao kết hợp đồng, trừ khi có thỏa thuận trước hoặc đã hình thành thói quen giao dịch ổn định giữa các bên.

Vì vậy, trong giao dịch dân sự và thương mại, các bên cần đặc biệt cẩn trọng khi sử dụng hình thức trao đổi qua tin nhắn, email hoặc các phương tiện điện tử khác. Nếu đã có thói quen giao dịch rõ ràng, thì sự im lặng trong một số trường hợp hoàn toàn có thể mang giá trị pháp lý như một sự đồng ý.

Tác giả: Đỗ Thị Thủy Tiên

CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NEW & NEW

Địa chỉ trụ sở chính: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tổng đài tư vấn: 090.180.6668 hoặc 078.78.56789

Email: info@newlawfirm.com.vn

Website:https://newlawfirm.com.vn/