Rủi ro thời hạn khi ký hợp đồng lao động với người nước ngoài

Rủi ro thời hạn khi ký hợp đồng lao động với người nước ngoài

I. Điều kiện tiên quyết để người nước ngoài được làm việc tại Việt Nam

Theo khoản 1 Điều 151 Bộ luật Lao động 2019, người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

  • Đủ 18 tuổi trở lên và có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
  • Có trình độ chuyên môn, kỹ thuật, tay nghề, kinh nghiệm làm việc
  • Có đủ sức khỏe theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế
  • Không phải là người đang trong thời gian chấp hành hình phạt hoặc chưa được xóa án tích hoặc đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo pháp luật nước ngoài hoặc pháp luật Việt Nam
  • Có giấy phép lao động do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp, trừ trường hợp không thuộc diện cấp giấy phép lao động

Đây là những điều kiện mang tính nền tảng. Nói cách khác, trước khi bàn đến thời hạn của hợp đồng lao động với người nước ngoài, doanh nghiệp phải kiểm tra trước tiên việc người lao động đó có đủ điều kiện làm việc hợp pháp tại Việt Nam hay không.

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp chỉ chú trọng đến năng lực chuyên môn, kinh nghiệm và nhu cầu công việc, nhưng lại xem nhẹ tính hợp pháp của hồ sơ. Điều này có thể dẫn đến rủi ro ngay từ bước đầu tiên của quan hệ lao động.

II. Giấy phép lao động là điều kiện pháp lý đặc biệt quan trọng

Khi nói đến hợp đồng lao động với người nước ngoài, giấy phép lao động là một yếu tố không thể tách rời. Đây không chỉ là giấy tờ thủ tục, mà là căn cứ pháp lý để xác lập việc sử dụng lao động nước ngoài một cách hợp pháp.

Hiện nay, theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP, thẩm quyền cấp, cấp lại, gia hạn và thu hồi giấy phép lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, đồng thời có thể được thực hiện theo cơ chế phân cấp theo quy định. Vì vậy, khi kiểm tra hồ sơ của người lao động nước ngoài, doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến:

  • Cơ quan cấp giấy phép lao động
  • Thời hạn của giấy phép lao động
  • Nội dung công việc, vị trí làm việc, địa điểm làm việc được ghi nhận trong giấy phép lao động
  • Tình trạng còn hiệu lực của giấy phép lao động tại thời điểm ký và thực hiện hợp đồng

Đây là bước kiểm tra rất quan trọng vì chỉ cần có sự lệch giữa giấy phép lao động và hồ sơ lao động thực tế, rủi ro pháp lý có thể phát sinh ngay trong quá trình sử dụng lao động.

III. “Đặc quyền” khi ký hợp đồng lao động với người nước ngoài

Một điểm khác biệt đáng chú ý trong pháp luật lao động là đối với hợp đồng lao động với người nước ngoài, doanh nghiệp và người lao động được phép thỏa thuận giao kết nhiều lần hợp đồng lao động xác định thời hạn.

Quy định này là một điểm mở khá đặc biệt nếu so với người lao động là công dân Việt Nam. Với lao động Việt Nam, việc ký lặp lại hợp đồng xác định thời hạn bị giới hạn theo cơ chế luật định. Trong khi đó, đối với lao động nước ngoài, pháp luật cho phép các bên có thể ký nhiều lần hợp đồng xác định thời hạn.

Tuy nhiên, đi kèm với “đặc quyền” này là một nguyên tắc rất chặt chẽ: thời hạn của hợp đồng lao động với người nước ngoài không được vượt quá thời hạn của giấy phép lao động.

Đây là quy tắc mà doanh nghiệp bắt buộc phải ghi nhớ khi soạn thảo, ký kết và gia hạn hợp đồng.

IV. Nguyên tắc: Thời hạn hợp đồng không được vượt quá giấy phép lao động

Theo khoản 2 Điều 151 Bộ luật Lao động 2019, khi sử dụng lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, hai bên có thể thỏa thuận giao kết nhiều lần hợp đồng lao động xác định thời hạn, nhưng thời hạn của hợp đồng lao động không được vượt quá thời hạn của giấy phép lao động.

Đây là nguyên tắc có ý nghĩa quyết định trong việc bảo đảm tính hợp pháp của hợp đồng lao động với người nước ngoài. Nói cách khác, dù doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng lao động lâu dài đến đâu, thì thời hạn ghi trong hợp đồng vẫn phải nằm trong giới hạn mà giấy phép lao động cho phép.

Nếu doanh nghiệp bỏ qua nguyên tắc này, rủi ro không chỉ nằm ở bản hợp đồng, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực pháp lý của giấy phép lao động và tính hợp pháp của quan hệ sử dụng lao động.

V. Tình huống rủi ro doanh nghiệp rất dễ mắc phải

Giả sử giấy phép lao động của một người nước ngoài tại Việt Nam có thời hạn 02 năm, nhưng công ty lại soạn hợp đồng lao động xác định thời hạn 36 tháng.

Trong trường hợp này, rủi ro pháp lý phát sinh là rất rõ. Thời hạn của hợp đồng lao động với người nước ngoài đã vượt quá thời hạn của giấy phép lao động. Khi đó, doanh nghiệp đã đi ngược với nguyên tắc bắt buộc của khoản 2 Điều 151 Bộ luật Lao động 2019.

Không dừng ở đó, theo khoản 3 Điều 156 Bộ luật Lao động 2019, giấy phép lao động hết hiệu lực khi nội dung của hợp đồng lao động không đúng với nội dung của giấy phép lao động đã được cấp. Vì vậy, việc ký hợp đồng có thời hạn vượt quá thời hạn giấy phép lao động có thể kéo theo rủi ro rất lớn về tính hợp pháp của việc sử dụng người lao động nước ngoài.

Điểm cần lưu ý là trong trường hợp này, không nên diễn đạt đơn giản rằng “hợp đồng lập tức vô hiệu”. Cách hiểu thận trọng và đúng pháp lý hơn là: doanh nghiệp đã tạo ra tình huống mà giấy phép lao động có nguy cơ hết hiệu lực, từ đó dẫn đến việc sử dụng lao động nước ngoài không còn bảo đảm điều kiện pháp lý theo quy định.

VI. Vì sao doanh nghiệp cần đặc biệt cẩn trọng?

Trong thực tế, lỗi về thời hạn thường xuất phát từ việc doanh nghiệp soạn hợp đồng theo thói quen dùng chung mẫu hợp đồng cho nhiều nhóm lao động khác nhau. Có nơi mặc định hợp đồng 24 tháng, 36 tháng hoặc dài hơn mà không kiểm tra lại thời hạn giấy phép lao động.

Với lao động trong nước, việc này có thể chỉ là vấn đề kỹ thuật hợp đồng. Nhưng với hợp đồng lao động với người nước ngoài, đây là lỗi pháp lý rất nhạy cảm vì hợp đồng lao động luôn phải được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với giấy phép lao động.

Do đó, doanh nghiệp không nên chỉ kiểm tra tên, chức danh hay mức lương, mà còn phải đối chiếu ít nhất các yếu tố sau:

  • Người lao động có thuộc diện phải có giấy phép lao động hay không
  • Giấy phép lao động còn hiệu lực hay không
  • Nội dung công việc trong hợp đồng có phù hợp với giấy phép lao động hay không
  • Thời hạn hợp đồng có vượt quá thời hạn giấy phép lao động hay không

VII. Khuyến nghị để bảo đảm an toàn pháp lý

Để hạn chế rủi ro khi ký hợp đồng lao động với người nước ngoài, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm tra chéo trước khi ký hợp đồng, trong đó tối thiểu phải có bước rà soát hồ sơ pháp lý của lao động nước ngoài và thời hạn giấy phép lao động.

Một số điểm doanh nghiệp cần lưu ý gồm:

  • Không ký hợp đồng trước khi kiểm tra đủ điều kiện pháp lý của người lao động nước ngoài
  • Không ghi thời hạn hợp đồng vượt quá thời hạn của giấy phép lao động
  • Khi gia hạn hoặc ký tiếp hợp đồng, phải kiểm tra lại hiệu lực của giấy phép lao động
  • Bảo đảm nội dung hợp đồng phù hợp với nội dung đã được cấp trong giấy phép lao động
  • Chuẩn hóa biểu mẫu riêng cho hợp đồng lao động với người nước ngoài, không dùng máy móc mẫu hợp đồng áp dụng cho lao động trong nước

VIII. Kết luận

Việc sử dụng lao động nước ngoài là nhu cầu thực tế của nhiều doanh nghiệp, nhưng đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi tính tuân thủ pháp luật rất cao. Trong đó, rủi ro dễ gặp nhất khi ký hợp đồng lao động với người nước ngoài chính là việc không kiểm tra kỹ điều kiện làm việc hợp pháp và thời hạn giấy phép lao động.

Doanh nghiệp cần ghi nhớ 2 nguyên tắc cốt lõi:

  • Người lao động nước ngoài muốn làm việc tại Việt Nam phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo khoản 1 Điều 151 Bộ luật Lao động 2019
  • Thời hạn của hợp đồng lao động với người nước ngoài tuyệt đối không được vượt quá thời hạn của giấy phép lao động

Chỉ cần doanh nghiệp bỏ sót bước “kiểm tra chéo” này, rủi ro pháp lý có thể phát sinh ngay từ thời điểm ký hợp đồng. Vì vậy, trước khi điền thời hạn làm việc vào hợp đồng, hãy luôn đối chiếu lại giấy phép lao động để bảo đảm việc tuyển dụng và sử dụng lao động nước ngoài được thực hiện đúng luật, an toàn và bền vững.

Tác giả: Phạm Nguyễn Tường Vy


CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NEW & NEW

Địa chỉ trụ sở chính: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tổng đài tư vấn: 090.180.6668 hoặc 078.78.56789

Email: info@newlawfirm.com.vn

Website:https://newlawfirm.com.vn/

Đăng ký

Tìm kiếm tin tức