Mất Xe Do Rơi Thẻ: Góc Nhìn Khách Quan Từ Luật Hợp Đồng

Theo khoản 1 Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng không nhất thiết phải được thể hiện trên giấy trắng mực đen. Giao dịch dân sự hoàn toàn có thể được xác lập bằng lời nói, văn bản hoặc hành vi cụ thể. Vì vậy, trong nhiều tình huống đời thường, một quan hệ hợp đồng vẫn phát sinh dù các bên không hề ký vào một văn bản chính thức.

I. Gửi xe và nhận thẻ: một hợp đồng đã hình thành

Tình huống pháp lý thường gặp để làm rõ vấn đề này là việc khách hàng đưa xe vào bãi giữ của trung tâm thương mại, sau đó nhận thẻ từ máy tự động hoặc từ nhân viên giữ xe.

Ở thời điểm đó, về mặt pháp lý, một hợp đồng gửi giữ tài sản đã được xác lập bằng hành vi. Căn cứ theo Điều 554 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng gửi giữ tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên giữ nhận tài sản của bên gửi để bảo quản và trả lại chính tài sản đó khi hết thời hạn hoặc theo yêu cầu hợp pháp của bên gửi.

Trong quan hệ này, thẻ xe không chỉ là mảnh giấy hay một thẻ nhựa thông thường, mà còn là chứng cứ chứng minh giao dịch gửi giữ đã được xác lập.

II. Nghĩa vụ cốt lõi của bên giữ xe là gì?

Theo khoản 2 Điều 557 Bộ luật Dân sự 2015, bên nhận giữ có nghĩa vụ cốt lõi là bảo quản tài sản đã gửi và trả lại chính tài sản đó cho bên gửi.

Điều đó có nghĩa là trung tâm thương mại hoặc đơn vị giữ xe không chỉ có nghĩa vụ trông coi chiếc xe về mặt vật chất, mà còn phải tổ chức quy trình nhận – trả xe một cách an toàn, đúng người, đúng tài sản và đúng phương thức kiểm soát đã thiết lập.

Nếu bên giữ xe đã xây dựng hệ thống an ninh gồm các biện pháp như quét biển số, camera giám sát, nhận diện khuôn mặt hoặc các cơ chế xác thực khác, thì trong thực tế, đó chính là phương thức mà họ dùng để bảo đảm cho nghĩa vụ giữ và trả tài sản đúng chủ thể.

Vì vậy, nếu ở khâu trả xe, nhân viên chỉ thu lại thẻ và đối chiếu biển số mà bỏ qua thao tác kiểm tra khuôn mặt hoặc bỏ qua bước xác minh cần thiết khác theo đúng quy trình đã thiết lập, dẫn đến việc giao xe cho người lạ, thì có thể xem đây là hành vi thực hiện không đúng nghĩa vụ của bên giữ tài sản.

III. Vì sao trung tâm thương mại vẫn phải chịu trách nhiệm?

Căn cứ khoản 1 Điều 351 Bộ luật Dân sự 2015, bên có nghĩa vụ mà vi phạm nghĩa vụ thì phải chịu trách nhiệm dân sự đối với bên có quyền.

Trong tình huống này, nếu trung tâm thương mại hoặc đơn vị giữ xe không thực hiện đúng quy trình kiểm soát đầu ra, dẫn đến việc giao xe sai người và làm mất tài sản của khách hàng, thì lỗi trực tiếp và mang tính quyết định vẫn nằm ở bên giữ xe. Bởi lẽ, họ là bên đang nắm quyền kiểm soát tài sản và có nghĩa vụ pháp lý phải trả lại đúng chiếc xe cho đúng người gửi.

Nói cách khác, việc khách hàng gửi xe vào bãi không phải là giao tài sản vô điều kiện. Khi đã nhận giữ, bên giữ xe phải chịu trách nhiệm đối với việc tài sản có được bảo quản an toàn và có được trả đúng chủ thể hay không.

IV. Nhưng khách hàng làm rơi thẻ có phải hoàn toàn vô can?

Dù bên giữ xe có vi phạm nghĩa vụ, nhưng cũng không thể bỏ qua yếu tố khách hàng làm rơi thẻ. Đây là điểm cần nhìn nhận một cách khách quan.

Theo Điều 363 Bộ luật Dân sự 2015, nếu thiệt hại xảy ra do một phần lỗi của bên bị vi phạm, thì bên vi phạm chỉ phải bồi thường tương ứng với mức độ lỗi của mình.

Trong vụ việc mất xe do rơi thẻ, việc làm rơi thẻ xe là một sơ suất của khách hàng. Hành vi này có thể được xem là đã tạo điều kiện cho chuỗi rủi ro phát sinh, bởi thẻ xe là một dấu hiệu nhận diện ban đầu trong quá trình nhận – trả tài sản.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: làm rơi thẻ là lỗi gián tiếp, còn giao xe sai người mới là lỗi trực tiếp, mang tính quyết định dẫn đến mất xe. Nếu nhân viên an ninh hoặc bộ phận giữ xe vẫn thực hiện đúng quy trình kiểm tra và không giao xe cho người không đủ điều kiện nhận, thì thiệt hại có thể đã không xảy ra.

Vì vậy, trong trường hợp này, trung tâm thương mại vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường, nhưng mức bồi thường thực tế có thể được giảm trừ một phần tương ứng với lỗi của người gửi xe.

V. Cần làm gì ngay khi phát hiện mất xe?

Nếu rơi vào tình huống mất xe do rơi thẻ, người dân không nên chỉ tranh cãi bằng lời nói tại hiện trường, mà cần nhanh chóng thực hiện các bước cần thiết để bảo vệ quyền lợi của mình.

Một số việc nên làm ngay gồm:

• Yêu cầu lập biên bản sự việc ngay tại chỗ
• Yêu cầu ban quản lý hoặc đơn vị giữ xe trích xuất camera
• Ghi nhận rõ thời điểm gửi xe, thời điểm phát hiện mất xe, biển số, loại xe và các thông tin liên quan
• Giữ lại thẻ xe nếu còn, ảnh chụp hiện trường, nội dung trao đổi với nhân viên hoặc ban quản lý
• Nếu cần, đề nghị cơ quan công an hỗ trợ ghi nhận vụ việc

Những chứng cứ này rất quan trọng nếu sau đó các bên phải thương lượng, hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp tại cơ quan có thẩm quyền.

VI. Trách nhiệm bồi thường thường được nhìn nhận ra sao?

Về nguyên tắc, khi có lỗi hỗn hợp, trách nhiệm bồi thường sẽ không hoàn toàn đổ dồn về một phía, mà được xem xét theo mức độ lỗi của từng bên.

Trong các vụ việc tương tự, thực tiễn giải quyết thường có xu hướng xác định bên giữ xe phải chịu phần trách nhiệm lớn hơn, vì đây là bên có nghĩa vụ bảo quản tài sản và kiểm soát khâu giao trả. Trong khi đó, lỗi của khách hàng làm rơi thẻ thường được xem là yếu tố làm phát sinh hoặc gia tăng rủi ro, chứ không phải nguyên nhân quyết định duy nhất.

Do đó, việc bồi thường thường sẽ được phân chia theo tỷ lệ lỗi, thay vì hoặc là trung tâm thương mại phải bồi thường toàn bộ, hoặc là khách hàng tự chịu hoàn toàn thiệt hại.

VII. Kết luận

Mất xe do rơi thẻ không đơn thuần là một sự cố bất cẩn trong đời sống hàng ngày, mà dưới góc độ pháp lý, đây là vấn đề gắn với hợp đồng gửi giữ tài sản và trách nhiệm dân sự do vi phạm nghĩa vụ.

Khi khách hàng gửi xe và nhận thẻ, hợp đồng gửi giữ đã được xác lập. Từ thời điểm đó, bên giữ xe có nghĩa vụ bảo quản và trả lại đúng tài sản cho đúng người gửi. Nếu trung tâm thương mại hoặc đơn vị giữ xe giao xe sai người, họ không thể phủi bỏ trách nhiệm chỉ bằng lập luận rằng khách hàng đã làm rơi thẻ.

Tuy nhiên, khách hàng cũng không hoàn toàn vô can. Việc làm rơi thẻ là một phần lỗi có thể được xem xét để giảm trừ nghĩa vụ bồi thường. Vì vậy, hướng tiếp cận khách quan nhất là nhìn nhận đây là một trường hợp lỗi hỗn hợp, trong đó lỗi trực tiếp, quyết định vẫn thuộc về bên giữ xe nếu họ giao tài sản sai chủ thể.

Nói cách khác, trong tranh chấp kiểu này, điều quan trọng không phải là ai “sai hoàn toàn”, mà là phải xác định đúng bản chất hợp đồng, đúng nghĩa vụ pháp lý của bên giữ tài sản và đúng mức độ lỗi của từng bên để đi đến một phương án bồi thường công bằng và hợp lý.

Tác giả: Đỗ Thị Thủy Tiên

CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NEW & NEW

Địa chỉ trụ sở chính: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tổng đài tư vấn: 090.180.6668 hoặc 078.78.56789

Email: info@newlawfirm.com.vn

Website:https://newlawfirm.com.vn/