Có được phép nhờ đóng BHXH để hưởng lương hưu không?

I. Nhờ đóng BHXH để hưởng lương hưu có được không?

Về nguyên tắc, nhờ đóng BHXH để hưởng lương hưu tại một công ty mà không có quan hệ lao động thực tế là không được phép nếu đang nói đến BHXH bắt buộc.

Theo quy định của Luật BHXH 2024, đối tượng tham gia BHXH bắt buộc là người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp hai bên dùng tên gọi khác nhưng nội dung vẫn thể hiện có việc làm, có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

Như vậy, nếu một người chỉ vì quen biết mà muốn “đóng nhờ” BHXH tại công ty của người khác, trong khi không làm việc thật, không có tiền lương, không có quản lý lao động thực tế, thì không đủ điều kiện để tham gia BHXH bắt buộc. Đây không phải là một phương án hợp pháp để tạo thời gian đóng BHXH nhằm hưởng lương hưu về sau.

II. Điều kiện nào cho thấy có quan hệ lao động thực tế?

Muốn xác định một người có thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc hay không, không thể chỉ nhìn vào việc có tên trong hồ sơ doanh nghiệp hay không. Yếu tố quan trọng là phải có quan hệ lao động thực tế.

Quan hệ lao động thực tế thường thể hiện qua các dấu hiệu sau:

• Có công việc cụ thể được giao
• Có trả công hoặc tiền lương
• Có sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động
• Có sự ràng buộc về thời gian, nhiệm vụ hoặc trách nhiệm công việc

Nếu không có các yếu tố này mà vẫn kê khai tham gia BHXH bắt buộc thì rất dễ phát sinh rủi ro pháp lý cho cả doanh nghiệp và người được “đóng nhờ”.

Vì vậy, với câu hỏi nhờ đóng BHXH để hưởng lương hưu trong trường hợp không làm việc thực tế tại doanh nghiệp, câu trả lời là không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc.

III. BHXH TP.HCM trả lời như thế nào về trường hợp đóng nhờ?

Theo hướng dẫn của BHXH TP.HCM, trường hợp một người quen muốn tham gia BHXH tại công ty của người khác để sau này hưởng lương hưu mà không có quan hệ lao động thực tế thì không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Nội dung này rất quan trọng vì nó làm rõ rằng việc doanh nghiệp hoạt động ổn định, lâu dài không đồng nghĩa với việc có thể nhận thêm người “đóng nhờ” BHXH cho đủ điều kiện hưởng chế độ. Bản chất pháp lý của BHXH bắt buộc vẫn phải gắn với lao động thực tế.

Nói cách khác, doanh nghiệp không thể hợp thức hóa việc tham gia BHXH bắt buộc chỉ bằng quen biết, thỏa thuận miệng hoặc mục đích giúp người khác có sổ BHXH để chờ hưởng lương hưu sau này.

IV. Nếu không được đóng nhờ BHXH bắt buộc thì có cách nào để hưởng lương hưu?

Nếu một người không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc, họ vẫn có thể lựa chọn BHXH tự nguyện để tích lũy thời gian tham gia và hướng đến chế độ hưu trí sau này.

Theo Luật BHXH 2024, công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và không đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hoặc trợ cấp hằng tháng, thì có thể tham gia BHXH tự nguyện.

Đây là phương án phù hợp với người lao động tự do, người không làm việc theo hợp đồng lao động, người kinh doanh nhỏ lẻ, nội trợ, hoặc những người muốn chủ động đóng BHXH để sau này hưởng lương hưu mà không cần phải “đóng nhờ” tại một doanh nghiệp.

Vì vậy, nếu mục tiêu là hưởng lương hưu hợp pháp, thì hướng đi đúng không phải là nhờ doanh nghiệp khác đóng BHXH bắt buộc hộ, mà là tham gia BHXH tự nguyện theo đúng quy định.

V. Tham gia BHXH tự nguyện được hưởng những chế độ nào?

Một điểm rất đáng chú ý là từ 01/7/2025, người tham gia BHXH tự nguyện không chỉ có chế độ hưu trí và tử tuất như trước, mà còn được hưởng thêm trợ cấp thai sản.

Cụ thể, theo quy định mới, BHXH tự nguyện hiện có các chế độ:

• Trợ cấp thai sản
• Hưu trí
• Tử tuất

Điều này có nghĩa là nếu ai đang băn khoăn về việc nhờ đóng BHXH để hưởng lương hưu, thì thực tế họ hoàn toàn có thể cân nhắc BHXH tự nguyện để hướng đến quyền lợi hưu trí, đồng thời có thêm quyền lợi về trợ cấp thai sản nếu đáp ứng điều kiện luật định.

Tuy nhiên, cần lưu ý rất rõ: BHXH tự nguyện không có chế độ ốm đau. Đây là điểm nhiều người dễ hiểu nhầm khi so sánh với BHXH bắt buộc.

VI. Muốn hưởng thai sản và ốm đau thì có giống nhau không?

Trong thực tế, nhiều người hỏi về việc nhờ đóng BHXH để hưởng lương hưu, đồng thời muốn có cả chế độ thai sản và ốm đau. Tuy nhiên, hai quyền lợi này không hoàn toàn giống nhau giữa BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện.

• Nếu tham gia BHXH bắt buộc và đủ điều kiện luật định thì người lao động có thể được hưởng các chế độ như ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất và các quyền lợi khác theo nhóm đối tượng áp dụng.
• Nếu tham gia BHXH tự nguyện, hiện nay chỉ có trợ cấp thai sản, hưu trí và tử tuất. Không có chế độ ốm đau.

Do đó, nếu ai đó muốn có thêm chế độ ốm đau thì không thể giải quyết bằng cách “đóng nhờ” BHXH bắt buộc tại doanh nghiệp khi không có quan hệ lao động thật. Cách làm này không đúng quy định và tiềm ẩn rủi ro khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, đối chiếu hồ sơ lao động, tiền lương và quá trình đóng BHXH.

VII. Lưu ý quan trọng với doanh nghiệp và người muốn đóng BHXH

Từ góc độ thực hiện, cả doanh nghiệp lẫn cá nhân đều cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:

• Không dùng doanh nghiệp làm nơi đóng BHXH bắt buộc hộ người quen nếu không có quan hệ lao động thực tế
• Hồ sơ lao động, tiền lương và quá trình sử dụng lao động phải phù hợp với thực tế
• Mục tiêu hưởng lương hưu có thể được thực hiện thông qua BHXH tự nguyện
• Nếu muốn thêm quyền lợi về thai sản, BHXH tự nguyện hiện đã có trợ cấp thai sản
• Nếu muốn hưởng ốm đau, cần hiểu rằng BHXH tự nguyện không có chế độ này

Những điểm này rất quan trọng vì nhiều người nghĩ chỉ cần có tên trong công ty và đóng tiền đầy đủ là sẽ được công nhận thời gian tham gia BHXH. Tuy nhiên, pháp luật BHXH không nhìn thuần túy vào việc có nộp tiền hay không, mà còn nhìn vào bản chất quan hệ lao động.

VIII. Kết luận

Tóm lại, với câu hỏi có được phép nhờ đóng BHXH để hưởng lương hưu không, câu trả lời là không được nếu việc đóng BHXH đó thực hiện theo diện bắt buộc mà không có quan hệ lao động thực tế.

Trong trường hợp không làm việc thật tại doanh nghiệp nhưng vẫn muốn tích lũy thời gian đóng để sau này hưởng lương hưu, người dân có thể lựa chọn BHXH tự nguyện. Đây là phương án phù hợp, đúng luật và an toàn pháp lý hơn. Đồng thời, từ khi Luật BHXH 2024 có hiệu lực, người tham gia BHXH tự nguyện còn có thêm trợ cấp thai sản, nhưng vẫn không có chế độ ốm đau.

Vì vậy, cách hiểu đúng là: không được đóng nhờ BHXH bắt buộc, nhưng vẫn có thể chủ động tham gia BHXH tự nguyện để hướng đến quyền lợi hưu trí và một số chế độ liên quan theo quy định.

CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NEW & NEW

Địa chỉ trụ sở chính: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tổng đài tư vấn: 090.180.6668 hoặc 078.78.56789

Email: info@newlawfirm.com.vn

Website:https://newlawfirm.com.vn/