Nhu cầu thuê mô tô, xe gắn máy của du khách nước ngoài tại Việt Nam ngày càng tăng. Tuy nhiên, cho người nước ngoài thuê xe máy mà không tuân thủ đúng quy định pháp luật có thể khiến chủ xe và cơ sở cho thuê đối mặt với cả trách nhiệm hành chính lẫn hình sự khi xảy ra sự cố giao thông.
Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng: tháng 11/2024, hai chiếc xe máy do người nước ngoài điều khiển tông trực diện tại tỉnh Bình Thuận, khiến hai người tử vong. Ngày 5/5/2025, một người nước ngoài bị tạm giữ hình sự vì lái xe trong trạng thái say xỉn, tông chết một phụ nữ tại tỉnh Khánh Hòa.
I. Điều Kiện Về Giấy Phép Lái Xe Khi Cho Người Nước Ngoài Thuê Xe Máy
1. Phải Đổi GPLX Quốc Tế Sang GPLX Việt Nam
Theo khoản 1 Điều 24 Thông tư 12/2025/TT-BCA, người nước ngoài cư trú, làm việc, học tập tại Việt Nam có GPLX quốc gia còn thời hạn và có giấy tờ tạm trú từ 3 tháng trở lên được xét đổi sang GPLX Việt Nam hạng tương ứng.
Theo quy định hiện hành, người điều khiển phương tiện chỉ dùng Giấy phép lái xe quốc tế (IDP) mà không đổi sang GPLX Việt Nam thì vẫn bị coi là sử dụng giấy phép không hợp lệ tại Việt Nam.
2. Mức Phạt Khi Sử Dụng GPLX Không Phù Hợp
Theo khoản 7 Điều 18 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh từ 125 cm³ trở lên hoặc công suất động cơ điện trên 11 kW, có GPLX nhưng không phù hợp bị phạt tiền từ 6.000.000 đến 8.000.000 đồng. Mức phạt này cũng áp dụng với người có GPLX quốc tế nhưng không mang theo GPLX quốc gia phù hợp.
II. Giấy Tờ Chủ Xe Cần Kiểm Tra Trước Khi Giao Xe
Trước khi giao xe cho người nước ngoài, chủ xe và cơ sở cho thuê cần kiểm tra đầy đủ các nhóm giấy tờ sau:
1. Giấy Tờ Tùy Thân Và Tư Cách Pháp Lý
- Hộ chiếu còn thời hạn.
- Visa, thẻ tạm trú hoặc giấy tờ cư trú hợp lệ còn thời hạn.
- Giấy phép lái xe quốc tế (IDP) còn thời hạn — và xác nhận người thuê đã được đổi sang GPLX Việt Nam.
2. Điều Kiện Của Xe Cho Thuê
- Xe đảm bảo an toàn kỹ thuật và có đầy đủ giấy tờ (đăng ký xe, bảo hiểm còn hạn).
- Không giao xe cho người không có GPLX, GPLX hết hạn hoặc không phù hợp với loại xe.
III. Trách Nhiệm Pháp Lý Của Chủ Xe Khi Cho Người Nước Ngoài Thuê Xe Máy
1. Xử Phạt Hành Chính
Theo khoản 10 Điều 32 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển bị xử phạt:
- Cá nhân: phạt tiền từ 8.000.000 đến 10.000.000 đồng.
- Tổ chức: phạt tiền từ 16.000.000 đến 20.000.000 đồng.
2. Trách Nhiệm Hình Sự
Theo Điều 264 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), người giao xe cho người không có GPLX hoặc đang trong trạng thái say xỉn gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, tài sản bị xử lý:
- Phạt tiền từ 10.000.000 đến 200.000.000 đồng, hoặc
- Phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm, hoặc
- Phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm tùy mức độ thiệt hại.
3. Tình Huống Thực Tế
Năm 2025 tại Ninh Bình, anh Q cho anh Đ mượn xe mô tô dù biết rõ anh Đ chưa có GPLX. Khi anh Đ gây tai nạn khiến nạn nhân chấn thương sọ não, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố bị can và lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với anh Q về hành vi "Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ" theo Điều 264 Bộ luật Hình sự.
IV. Quy Tắc Giao Thông Cần Nhắc Nhở Người Thuê Trước Khi Giao Xe
Trước khi giao xe, chủ xe cần nhắc nhở người thuê tuân thủ các quy tắc theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ:
- Đi bên phải theo chiều đi, đúng làn đường và phần đường quy định.
- Chấp hành báo hiệu đường bộ: đèn tín hiệu, biển báo, vạch kẻ đường.
- Không chở quá số người quy định.
- Không phóng nhanh vượt ẩu.
- Không sử dụng điện thoại khi đang điều khiển xe.
- Không lái xe khi đã sử dụng rượu, bia hoặc chất kích thích.
V. Tóm Tắt
Cho người nước ngoài thuê xe máy là hoạt động kinh doanh hợp pháp nhưng tiềm ẩn rủi ro pháp lý nghiêm trọng nếu không kiểm tra đầy đủ điều kiện người thuê. Chủ xe và cơ sở cho thuê cần nhớ: chỉ giao xe cho người có GPLX Việt Nam hợp lệ, kiểm tra giấy tờ tùy thân đầy đủ và nhắc nhở người thuê tuân thủ quy tắc giao thông. Trường hợp để xảy ra tai nạn do giao xe cho người không đủ điều kiện, chủ xe hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 264 Bộ luật Hình sự 2015.
CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NEW & NEW
Địa chỉ trụ sở chính: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.
Tổng đài tư vấn: 090.180.6668 hoặc 078.78.56789
Email: info@newlawfirm.com.vn
Website:https://newlawfirm.com.vn/

