Bị lừa chuyển tiền qua mạng là tình huống ngày càng phổ biến. Phản ứng đầu tiên của nhiều người thường là nhắn tin liên tục cho đối tượng, chờ "hoàn tiền", hoặc thậm chí tiếp tục chuyển thêm vì tin lời hứa mở khóa giao dịch.
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất không phải tranh cãi với kẻ lừa đảo — mà là xử lý dòng tiền thật nhanh.
Khả năng lấy lại tiền phụ thuộc chủ yếu vào một câu hỏi: tiền còn trong tài khoản nhận hay đã bị rút, bị chuyển tiếp qua nhiều tài khoản khác?
I. Bị Lừa Chuyển Tiền Qua Mạng — Có Lấy Lại Được Không?
Câu trả lời là: có thể, nhưng không thể khẳng định chắc chắn.
Khi tiền đã chuyển thành công, ngân hàng không thể tự ý hoàn tiền chỉ vì người chuyển báo bị lừa. Việc phong tỏa, thu hồi phải thực hiện theo đúng quy trình pháp lý và cần sự phối hợp của cơ quan có thẩm quyền.
Căn cứ Điều 11 Nghị định 52/2024/NĐ-CP, tài khoản thanh toán có thể bị phong tỏa một phần hoặc toàn bộ khi có quyết định hoặc yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền.
Vì vậy, khi phát hiện bị lừa chuyển tiền qua mạng, người bị hại cần thực hiện đồng thời hai việc ngay lập tức:
- Liên hệ ngân hàng để báo giao dịch có dấu hiệu lừa đảo, yêu cầu tra soát và phối hợp với ngân hàng nhận tiền.
- Trình báo công an để cơ quan có thẩm quyền xác minh và áp dụng biện pháp kịp thời.
Nếu trình báo sớm và tiền vẫn còn trong tài khoản nhận, cơ hội phong tỏa và thu hồi sẽ cao hơn đáng kể. Ngược lại, càng để lâu, khả năng thu hồi càng thấp.
II. 3 Việc Cần Làm Ngay Khi Bị Lừa Chuyển Tiền Qua Mạng
Bước 1: Gọi Ngay Cho Ngân Hàng
Liên hệ ngay tổng đài hoặc chi nhánh ngân hàng nơi bạn chuyển tiền, thông báo giao dịch có dấu hiệu lừa đảo và yêu cầu hỗ trợ tra soát.
Chuẩn bị sẵn các thông tin sau khi gọi:
- Số tài khoản đã chuyển đi và số tài khoản nhận tiền
- Tên ngân hàng nhận tiền
- Số tiền chuyển và thời gian giao dịch
- Mã giao dịch hoặc biên lai chuyển khoản
Báo ngân hàng sớm không đồng nghĩa chắc chắn lấy lại được tiền. Nhưng đây là bước quan trọng để ngân hàng ghi nhận sự việc và phối hợp xử lý khi có yêu cầu từ cơ quan điều tra.
Bước 2: Lưu Toàn Bộ Chứng Cứ Liên Quan
Khi bị lừa chuyển tiền qua mạng, người bị hại cần lưu ngay tất cả tài liệu — vì dữ liệu có thể bị xóa bất cứ lúc nào sau khi đối tượng phát hiện bị trình báo.
Các chứng cứ cần ưu tiên lưu giữ:
- Chứng từ chuyển khoản, biên lai, mã giao dịch, sao kê tài khoản
- Tin nhắn, email, lịch sử cuộc gọi hoặc ghi âm cuộc gọi nếu có
- Tài khoản mạng xã hội, số điện thoại, đường link website/app đối tượng sử dụng
- Ảnh chụp màn hình yêu cầu chuyển tiền, hứa hẹn hoàn tiền hoặc yêu cầu nộp thêm phí
- Hợp đồng, đơn hàng, tài liệu, hình ảnh mà đối tượng đã gửi
Căn cứ Điều 87 và Điều 99 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, dữ liệu điện tử là nguồn chứng cứ hợp pháp. Tin nhắn, email, lịch sử giao dịch, dữ liệu trên ứng dụng đều có giá trị chứng minh nếu được lưu giữ đúng cách.
Bước 3: Làm Đơn Tố Giác Gửi Cơ Quan Công An
Căn cứ Khoản 1 Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cá nhân có quyền tố giác hành vi có dấu hiệu tội phạm đến cơ quan có thẩm quyền.
Đơn tố giác nên trình bày đầy đủ các thông tin:
- Thời gian giao dịch, số tiền đã chuyển, số tài khoản và ngân hàng nhận tiền
- Diễn biến sự việc dẫn đến việc chuyển tiền
- Nội dung trao đổi, yêu cầu và cam kết của đối tượng
- Tài liệu, chứng cứ kèm theo
Người bị hại có thể nộp đơn tại:
- Cơ quan điều tra có thẩm quyền — tiếp nhận và giải quyết theo thẩm quyền điều tra
- Viện kiểm sát — tiếp nhận tố giác và chuyển đến Cơ quan điều tra nếu thuộc thẩm quyền
- Công an cấp xã, Đồn Công an — tiếp nhận ban đầu, lập biên bản và chuyển ngay lên cơ quan có thẩm quyền
Theo Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm tiếp nhận tố giác về tội phạm và không được từ chối tiếp nhận.
III. Vì Sao Cần Xử Lý Ngay Khi Bị Lừa Chuyển Tiền Qua Mạng?
Trong các vụ lừa đảo trực tuyến, dòng tiền hiếm khi đứng yên trong tài khoản nhận ban đầu.
Sau khi nhận tiền, đối tượng thường nhanh chóng rút tiền mặt, chuyển tiếp qua nhiều tài khoản trung gian hoặc dùng ví điện tử để che giấu dòng tiền.
Thời gian là yếu tố quyết định:
- Báo sớm → ngân hàng và cơ quan điều tra có thêm cơ sở để tra soát, xác minh và xem xét phong tỏa tài khoản liên quan.
- Báo muộn → tiền đã qua nhiều lớp tài khoản, việc lần theo dòng tiền phức tạp hơn nhiều.
Kết Luận
Bị lừa chuyển tiền qua mạng không đồng nghĩa với mất tiền hoàn toàn — nhưng cơ hội thu hồi phụ thuộc rất lớn vào tốc độ xử lý.
Ba bước cần làm ngay và thực hiện đồng thời: gọi ngân hàng — lưu chứng cứ — trình báo công an.
Tác giả: Phạm Nguyễn Tường Vy
Liên hệ ngay với Công ty Luật TNHH New & New:
Tổng đài tư vấn: 090.180.6668
Email: info@newlawfirm.com.vn
Địa chỉ: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh
Website: https://newlawfirm.com.vn

