Nguyên Tắc Ưu Tiên Nhãn Hiệu: Nộp Đơn Trước Có Chắc Chắn Được Bảo Hộ?

Nguyên Tắc Ưu Tiên Nhãn Hiệu: Nộp Đơn Trước Có Chắc Chắn Được Bảo Hộ?

Trong đăng ký nhãn hiệu, thời điểm nộp đơn quyết định rất lớn đến quyền lợi của các bên. Nguyên tắc ưu tiên nhãn hiệu xác định chủ thể nào có lợi thế khi nhiều đơn cùng đăng ký nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn cho cùng loại hàng hóa, dịch vụ. Tuy nhiên, nộp đơn sớm hơn không đồng nghĩa chắc chắn được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.

Nguyên Tắc Ưu Tiên Nhãn Hiệu: Nộp Đơn Trước Có Chắc Chắn Được Bảo Hộ?

Trong đăng ký nhãn hiệu, thời điểm nộp đơn ảnh hưởng rất lớn đến quyền lợi của các bên. Nguyên tắc ưu tiên nhãn hiệu xác định chủ thể nào có lợi thế khi có nhiều đơn đăng ký nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự. Tuy nhiên, nộp đơn sớm hơn không đồng nghĩa với chắc chắn được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.

Nguyên Tắc Ưu Tiên Nhãn Hiệu Theo Điều 90 Luật SHTT

Theo khoản 2 Điều 90 Luật Sở hữu trí tuệ, văn bằng bảo hộ chỉ được cấp cho nhãn hiệu trong đơn hợp lệ có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất trong số những đơn đáp ứng các điều kiện để được cấp văn bằng. Quy định này áp dụng trong hai trường hợp:

  • Nhiều người khác nhau nộp đơn đăng ký các nhãn hiệu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn, dùng cho sản phẩm, dịch vụ trùng hoặc tương tự nhau.
  • Cùng một người nộp nhiều đơn đăng ký các nhãn hiệu trùng nhau cho sản phẩm, dịch vụ trùng nhau.

Khi so sánh, mỗi đơn được xét theo mốc thời gian của chính nó: đơn có yêu cầu hưởng quyền ưu tiên hợp lệ thì lấy ngày ưu tiên, đơn không có thì lấy ngày nộp đơn. Đơn có mốc sớm nhất sẽ có lợi thế, với điều kiện đơn hợp lệ và nhãn hiệu đáp ứng đủ điều kiện bảo hộ.

Về nguyên tắc, pháp luật không căn cứ vào việc ai nghĩ ra tên gọi trước hay ai bắt đầu kinh doanh trước. Thời điểm nộp đơn hợp lệ là căn cứ để xác định đơn nào được ưu tiên. Ngoại lệ là trường hợp nhãn hiệu nổi tiếng (được bảo hộ không cần đăng ký) và đơn nộp với dụng ý xấu, được phân tích ở phần dưới.

Ví dụ: Công ty A nộp đơn đăng ký nhãn hiệu "AN MINH" cho sản phẩm mỹ phẩm ngày 01/5/2026, Công ty B nộp đơn cho cùng nhãn hiệu và sản phẩm ngày 15/5/2026. Cả hai đơn hợp lệ và không yêu cầu hưởng quyền ưu tiên. Công ty A có lợi thế vì nộp đơn trước.

Theo khoản 3 Điều 90, nếu các đơn có cùng ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất, văn bằng chỉ có thể được cấp cho một đơn duy nhất theo thỏa thuận của tất cả người nộp đơn. Nếu không thỏa thuận được, tất cả các đơn đều bị từ chối cấp văn bằng bảo hộ.

Quyền Ưu Tiên Theo Điều 91 Và Thời Hạn Theo Công Ước Paris

Nguyên tắc ưu tiên nhãn hiệu còn bao gồm cơ chế quyền ưu tiên theo Điều 91 Luật Sở hữu trí tuệ, cần phân biệt với nguyên tắc nộp đơn đầu tiên tại Điều 90. Người đã nộp đơn đầu tiên đăng ký một nhãn hiệu có thể yêu cầu lấy ngày nộp đơn đầu tiên đó làm ngày ưu tiên cho đơn nộp sau tại Việt Nam, nếu đáp ứng các điều kiện tại khoản 1 Điều 91:

  • Đơn đầu tiên đã được nộp tại Việt Nam, hoặc tại nước là thành viên của điều ước quốc tế có quy định về quyền ưu tiên mà Việt Nam cũng là thành viên, hoặc nước có thỏa thuận áp dụng quy định như vậy với Việt Nam.
  • Người nộp đơn thuộc diện được hưởng quyền ưu tiên theo luật (công dân, người cư trú hoặc có cơ sở sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam hoặc tại nước thành viên nói trên), hoặc được chuyển giao quyền ưu tiên hợp pháp.
  • Trong đơn có nêu rõ yêu cầu hưởng quyền ưu tiên và có nộp bản sao đơn đầu tiên có xác nhận của cơ quan nhận đơn.
  • Đơn được nộp trong thời hạn ấn định tại điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Người nộp đơn cũng phải nộp phí theo quy định. Theo Công ước Paris về bảo hộ sở hữu công nghiệp, thời hạn ưu tiên đối với nhãn hiệu là 06 tháng kể từ ngày nộp đơn đầu tiên. Đây là mốc cốt lõi mà doanh nghiệp đăng ký nhãn hiệu ra nhiều quốc gia cần nắm rõ.

Ví dụ: Doanh nghiệp A nộp đơn tại Nhật Bản ngày 01/3/2026, sau đó nộp đơn tại Việt Nam ngày 01/7/2026, trong thời hạn 06 tháng, và yêu cầu hưởng quyền ưu tiên hợp lệ. Ngày 01/3/2026 được xem là ngày ưu tiên. Vì vậy doanh nghiệp A được ưu tiên so với đơn nhãn hiệu tương tự do người khác nộp tại Việt Nam ngày 15/3/2026, dù A nộp đơn tại Việt Nam muộn hơn.

Giới Hạn Của Nguyên Tắc Ưu Tiên Nhãn Hiệu

Nhiều người nhầm tưởng nguyên tắc ưu tiên nhãn hiệu đồng nghĩa với việc nộp trước là chắc chắn được bảo hộ. Thực tế, nguyên tắc này chỉ giúp xác định đơn nào có lợi thế khi xảy ra xung đột. Nhãn hiệu vẫn phải đáp ứng điều kiện bảo hộ theo Điều 72, không thuộc các dấu hiệu không được bảo hộ tại Điều 73 và phải có khả năng phân biệt theo Điều 74 Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022 và 2025).

Đơn có thể bị từ chối nếu nhãn hiệu:

  • không có khả năng phân biệt;
  • chỉ mô tả trực tiếp tính chất, công dụng, chất lượng của hàng hóa, dịch vụ;
  • trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã đăng ký hoặc đơn có ngày nộp đơn, ngày ưu tiên sớm hơn;
  • trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu nổi tiếng;
  • xâm phạm quyền của chủ thể khác;
  • chứa dấu hiệu gây hiểu sai lệch về nguồn gốc, tính năng, công dụng của hàng hóa (Điều 73).

Ngoài ra, đơn nộp với dụng ý xấu có thể bị từ chối cấp văn bằng (điểm b khoản 1 Điều 117), và văn bằng đã cấp có thể bị hủy bỏ hiệu lực (điểm a khoản 1 Điều 96).

Yếu tố "dụng ý xấu" đặc biệt quan trọng khi áp dụng nguyên tắc ưu tiên nhãn hiệu. Người biết rõ nhãn hiệu đang được doanh nghiệp khác sử dụng nhưng cố tình nộp đơn trước để chiếm giữ hoặc ép bán lại sẽ không được pháp luật bảo vệ. Chủ thể bị ảnh hưởng có thể:

  • Phản đối đơn: nộp ý kiến phản đối trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đơn được công bố trên Công báo sở hữu công nghiệp (Điều 112a, sửa đổi bởi Luật 131/2025/QH15, áp dụng với đơn công bố từ 01/4/2026).
  • Yêu cầu hủy bỏ hiệu lực văn bằng nếu văn bằng đã được cấp.

Theo Điều 87 Luật Sở hữu trí tuệ, người nộp đơn phải là chủ thể có quyền đăng ký nhãn hiệu. Nộp đơn không đúng chủ thể là căn cứ để từ chối cấp hoặc hủy bỏ hiệu lực văn bằng. Lưu ý: theo khoản 3 Điều 96, yêu cầu hủy bỏ hiệu lực văn bằng nhãn hiệu trên căn cứ này phải được thực hiện trong 05 năm kể từ ngày cấp văn bằng, trừ trường hợp văn bằng được cấp do sự không trung thực của người nộp đơn. Vì vậy, doanh nghiệp phát hiện nhãn hiệu của mình bị người khác đăng ký cần hành động sớm.

Lưu Ý Thực Tiễn

Hiểu đúng nguyên tắc ưu tiên nhãn hiệu giúp doanh nghiệp chủ động bảo vệ thương hiệu từ sớm:

  • Nộp đơn đăng ký ngay khi đã chọn được tên gọi, logo và định hướng kinh doanh, không chờ đến khi thương hiệu được biết đến rộng rãi.
  • Tra cứu nhãn hiệu trước khi nộp đơn để đánh giá nguy cơ xung đột với đơn đã nộp hoặc nhãn hiệu đã được bảo hộ.
  • Xác định đúng chủ thể đứng tên đơn, và phân nhóm đầy đủ hàng hóa, dịch vụ đang kinh doanh hoặc dự kiến phát triển.
  • Nếu đã nộp đơn ở nước ngoài, cần nộp đơn tại Việt Nam trong thời hạn 06 tháng để giữ ngày ưu tiên.
  • Theo dõi Công báo sở hữu công nghiệp để kịp phản đối đơn của người khác trong thời hạn 03 tháng.

Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, tên miền và tài khoản mạng xã hội không thay thế được Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu. Đây là các đối tượng được điều chỉnh bởi những cơ chế pháp lý khác nhau. Đăng ký tên công ty không đồng nghĩa với có quyền độc quyền đối với nhãn hiệu tương ứng.

Kết Luận

Nguyên tắc ưu tiên nhãn hiệu đặt thời điểm nộp đơn ở vị trí trung tâm khi giải quyết xung đột giữa các đơn đăng ký. Nộp đơn sớm là lợi thế quan trọng, nhưng chưa đủ nếu nhãn hiệu không đáp ứng điều kiện bảo hộ, người nộp đơn không có quyền đăng ký, hoặc việc nộp đơn xuất phát từ dụng ý xấu.

Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Duyên


Liên hệ ngay với Công ty Luật TNHH New & New:

Tổng đài tư vấn: 090.180.6668

Email: info@newlawfirm.com.vn

Địa chỉ: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh

Website: https://newlawfirm.com.vn

Đăng ký

Tìm kiếm tin tức