Thuế thu nhập doanh nghiệp: Toàn tập cập nhật đến 11/11/2025

Mục lục

Tổng quan TNDN: đối tượng, thu nhập chịu thuế, miễn thuế, căn cứ tính, thuế suất, ưu đãi, tối thiểu toàn cầu, kê khai & xử phạt – theo luật hiện hành.

I. Khái niệm & phạm vi điều chỉnh về thuế thu nhập doanh nghiệp

Thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuế trực thu (đánh vào lợi nhuận), áp dụng đối với tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế theo quy định pháp luật.
Căn cứ Điều 1 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/10/2025)

II. Đối tượng nộp thuế TNDN

Doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam
Doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú hoặc không có cơ sở thường trú tại Việt Nam
Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã
Đơn vị sự nghiệp
Tổ chức khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh có thu nhập Lưu ý: Đồng thời quy định phạm vi phải nộp (thanh toán đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam và ngoài Việt Nam với doanh nghiệp Việt Nam; trường hợp doanh nghiệp nước ngoài có cơ sở thường trú… áp dụng theo nguyên tắc tại khoản 2, 3 Điều 2).

III. Các khoản thu nhập chịu thuế

Thu nhập từ sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ
Thu nhập khác, gồm:
- Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chứng khoán, bất động sản (trừ BĐS của DN BĐS)
- Chuyển nhượng dự án đầu tư, quyền góp vốn, quyền thăm dò khai thác tài nguyên
- Chuyển nhượng, cho thuê, thanh lý tài sản (trừ bất động sản với DN BĐS)
- Thu nhập từ sở hữu/truyền quyền tài sản (kể cả sở hữu trí tuệ)
- Lãi tiền gửi, cho vay vốn (trừ thu nhập từ hoạt động tín dụng), bán ngoại tệ
- Các khoản khác theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Các khoản miễn thuế/ưu tiên miễn thuế sẽ trình bày tại mục 6

IV. Kỳ tính thuế

Theo năm dương lịch hoặc năm tài chính do DN lựa chọn; nếu chọn năm tài chính khác dương lịch phải thông báo cơ quan thuế trước khi áp dụng.
Căn cứ: Điều 5.

V. Căn cứ tính & cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp

a) Căn cứ tính thuế: Thu nhập tính thuế và thuế suất (Điều 6).
b) Quy trình tính:

Bước 1: Xác định thu nhập chịu thuế:
Gồm tổng doanh thu được trừ đi các khoản chi được trừ và cộng các khoản thu nhập khác.
Bước 2: Xác định thu nhập tính thuế:
= Thu nhập chịu thuế - Thu nhập được miễn thuế - Các khoản lỗ được kết chuyển
Bước 3: Xác định số thuế phải nộp:
= Thu nhập tính thuế × Thuế suất áp dụng

c) Đối với trường hợp không xác định đầy đủ chi phí, thu nhập:

Chính phủ quy định về nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu đối với các trường hợp cụ thể tại khoản 2 Điều 11.

VI. Các khoản thu nhập được miễn thuế

Căn cứ Điều 4, DN được miễn thuế đối với một số thu nhập tiêu biểu:

Đánh bắt hải sản; trồng trọt, chế biến nông sản; sản xuất muối ở địa bàn đặc biệt khó khăn; thu nhập của HTX trong nông/lâm/ngư nghiệp…
Dịch vụ kỹ thuật phục vụ nông nghiệp; nghiên cứu khoa học, phát triển & chuyển giao công nghệ; đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số…
Giáo dục nghề nghiệp; đào tạo cho đồng bào DTTS, người khuyết tật, trẻ em hoàn cảnh đặc biệt, đối tượng tệ nạn xã hội.
Thu nhập được chia từ góp vốn/liên doanh/liên kết trong nước sau khi bên nhận vốn đã nộp thuế.
Tài trợ sử dụng đúng mục đích (giáo dục, văn hóa, nhân đạo…); nếu sai mục đích sẽ bị truy thu, xử phạt.
Nhóm công cụ xanh: trái phiếu xanh, chuyển nhượng chứng chỉ carbon lần đầu…
Các khoản khác theo Điều 4.

VII. Khoản chi được trừ & không được trừ

Chi được trừ khi: (i) phát sinh phục vụ SXKD; (ii) có đủ hóa đơn, chứng từ; (iii) thanh toán không dùng tiền mặt với giao dịch từ mức quy định.
Một số khoản đặc thù: chi giáo dục quốc phòng; tài trợ đúng quy định; trích quỹ KH&CN; chi bảo vệ môi trường… (Điều 9).
Không được trừ: chi không đủ điều kiện; tiền phạt; chi đã được bù đắp nguồn khác; chi vượt định mức…

VIII. Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp

Phổ thông: 20%.
Ưu đãi theo quy mô doanh thu:
- 15% với DN có doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng;
- 17% với DN có doanh thu trên 3 đến 50 tỷ đồng.
Ngành/lĩnh vực đặc thù hưởng thuế suất ưu đãi theo Điều 13, 14.
Khai thác dầu khí, tài nguyên quý hiếm: 25%–50% (mỏ đặc biệt khó khăn: 40%).
Căn cứ: Điều 10.

IX. Ưu đãi thuế suất, miễn/giảm theo ngành & địa bàn

DN đáp ứng điều kiện ngành nghề/địa bàn ưu đãi được áp dụng thuế suất thấp hơn và miễn, giảm theo thời gian (Điều 13, 14).
Tiêu chí điển hình: công nghệ cao, dự án lớn, CN phụ trợ, sản xuất sạch – năng lượng tái tạo, xã hội hóa giáo dục/y tế, bảo vệ môi trường…
Nguyên tắc: nếu đồng thời đủ nhiều ưu đãi, được chọn mức có lợi nhất.
Căn cứ chi tiết: Điều 12, 13, 14.

X. Thuế tối thiểu toàn cầu & TNDN bổ sung theo cơ chế chống xói mòn

Từ 01/10/2025, Việt Nam áp dụng thuế TNDN bổ sung theo Nghị quyết 107/2023/QH15 và Nghị định 236/2025/NĐ-CP.

Áp dụng với tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất ≥ 750 triệu EUR/năm.
Bảo đảm thuế suất hiệu dụng tối thiểu 15%; công thức, điều kiện trừ, kê khai – nộp… theo Điều 7 và quy định quản lý thuế liên quan.

XI. Kê khai, quyết toán & thời hạn nộp TNDN

Quyết toán năm: nộp chậm nhất ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch/năm tài chính.
Giải thể/chấm dứt: nộp trong 45 ngày.
Hồ sơ, trình tự, mẫu biểu; nộp trực tiếp/điện tử… theo Quyết định 1047/QĐ-BTC (thành phần hồ sơ, hình thức nộp, thời hạn, điều kiện, căn cứ pháp lý, danh mục biểu mẫu).

XII. Xử lý vi phạm hành chính về TNDN

Các hình thức phạt và mức phạt áp dụng theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung), Điều 5, Điều 7
Tổ chức vi phạm bị phạt bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân (trừ một số trường hợp).
Trốn thuế: phạt từ 1 đến 3 lần số tiền trốn thuế, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật hình sự (Điều 200, Bộ luật Hình sự).

CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NEW & NEW

Địa chỉ trụ sở chính: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tổng đài tư vấn: 090.180.6668

Email: info@newlawfirm.com.vn

Website:https://newlawfirm.com.vn/