Lừa đảo đầu tư online ngày càng phổ biến với nhiều hình thức tinh vi: đầu tư chứng khoán, ngoại hối, tiền ảo, quỹ tài chính, app sinh lời hoặc các nhóm "chuyên gia đọc lệnh" trên mạng xã hội.
Không ít mô hình trong số này được lập ra nhằm mục đích lôi kéo người tham gia nạp tiền rồi chiếm đoạt tài sản.
Vậy làm sao để nhận biết một lời mời đầu tư online có dấu hiệu lừa đảo?
I. Cam Kết Lợi Nhuận Cao Nhưng "Không Có Rủi Ro"
Dấu hiệu đầu tiên của lừa đảo đầu tư online là lời cam kết lợi nhuận bất thường: lãi cố định mỗi ngày, bảo toàn vốn 100%, không bao giờ thua lỗ, nạp càng nhiều thì lợi nhuận càng cao.
Trong hoạt động đầu tư hợp pháp, lợi nhuận luôn đi kèm rủi ro. Không có kênh đầu tư nào có thể bảo đảm vừa sinh lời cao vừa an toàn tuyệt đối.
Nếu bên mời gọi đưa ra mức lợi nhuận quá hấp dẫn so với thực tế thị trường, đây là dấu hiệu cần đặc biệt thận trọng.
II. Bị Lôi Kéo Vào Nhóm Kín Có Nhiều Người "Khoe Lãi"
Nhiều mô hình lừa đảo đầu tư online đưa người tham gia vào nhóm Zalo, Telegram, Facebook để tạo lòng tin. Trong nhóm sẽ có nhiều tài khoản liên tục khoe lợi nhuận, khoe rút tiền thành công hoặc cảm ơn "chuyên gia" đã giúp thắng lớn.
Tuy nhiên, những tài khoản này có thể là tài khoản ảo hoặc người cùng nhóm với đối tượng lừa đảo. Mục đích là tạo cảm giác mô hình đầu tư có thật và nhiều người đã kiếm được tiền.
III. App, Website Hoặc Sàn Đầu Tư Online Không Rõ Chủ Quản
Một dấu hiệu quan trọng khác của lừa đảo đầu tư online là nền tảng không minh bạch về pháp lý. Cần cảnh giác nếu app, website hoặc sàn:
- Không công khai tên công ty vận hành;
- Không có địa chỉ, giấy phép, điều khoản giao dịch rõ ràng;
- Chỉ gửi đường link đăng ký qua tin nhắn;
- Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân thay vì tài khoản doanh nghiệp;
- Không giải thích rõ tiền của nhà đầu tư được quản lý như thế nào.
Giao diện chuyên nghiệp không đồng nghĩa với nền tảng hợp pháp. Các đối tượng lừa đảo hoàn toàn có thể tạo app, biểu đồ lợi nhuận, ví điện tử nội bộ để tạo niềm tin giả.
IV. Ban Đầu Cho Rút Ít Tiền, Sau Đó Yêu Cầu Nộp Thêm
Thủ đoạn phổ biến trong lừa đảo đầu tư online là cho người tham gia rút được một khoản tiền nhỏ ban đầu để tạo niềm tin. Sau đó, khi nạn nhân nạp số tiền lớn hơn, hệ thống bắt đầu báo lỗi hoặc đưa ra lý do không cho rút.
Ví dụ: phải nộp thêm thuế, phí xác minh, phí mở khóa tài khoản, phí nâng cấp gói thành viên, hoặc nạp thêm tiền mới được rút toàn bộ vốn và lợi nhuận.
Nếu một nền tảng yêu cầu tiếp tục nộp tiền mới được rút chính tiền của mình, cần dừng giao dịch ngay và không chuyển thêm bất kỳ khoản nào.
V. Liên Tục Hối Thúc Đầu Tư Nhanh, Không Cho Kiểm Tra Thông Tin
Các đối tượng lừa đảo đầu tư online thường tạo áp lực thời gian: "cơ hội chỉ còn hôm nay", "không vào lệnh ngay sẽ mất suất", "đây là thông tin nội bộ", "không được nói với người khác".
Một cơ hội đầu tư minh bạch sẽ cho nhà đầu tư thời gian tìm hiểu, đọc điều khoản, kiểm tra pháp nhân và đánh giá rủi ro. Ngược lại, nếu bên mời gọi liên tục thúc ép, yêu cầu giữ bí mật hoặc ngăn cản việc hỏi ý kiến người thân, luật sư, chuyên gia tài chính — đây là dấu hiệu của một cái bẫy.
VI. Góc Độ Pháp Lý — Trách Nhiệm Hình Sự Và Ngưỡng Tài Sản
Tội danh có thể áp dụng
Khi đối tượng lừa đảo đầu tư online đưa ra thông tin gian dối về lợi nhuận, pháp nhân vận hành hoặc khả năng rút tiền nhằm làm người khác tin tưởng và giao tiền, hành vi này được xem xét theo:
- Điều 290 BLHS 2015 — Tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản: là điều luật chủ đạo áp dụng với lừa đảo qua app, website, mạng xã hội, nhóm chat;
- Điều 174 BLHS 2015 — Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản: áp dụng khi hành vi không có yếu tố phương tiện điện tử.
Ngưỡng Tài Sản Cấu Thành Tội Hình Sự
Không phải mọi hành vi chiếm đoạt đều đủ ngưỡng để truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo Điều 290 BLHS 2015, hành vi lừa đảo đầu tư online qua phương tiện điện tử chỉ cấu thành tội khi tài sản chiếm đoạt từ 20.000.000 đồng trở lên. Nếu dưới 20 triệu, hành vi vẫn có thể bị truy cứu hình sự khi người thực hiện đã bị xử phạt vi phạm hành chính về cùng hành vi này hoặc đã có tiền án chưa được xóa.
Khung hình phạt cụ thể:
| Giá trị tài sản chiếm đoạt | Khung hình phạt |
|---|---|
| Từ 20 triệu đến dưới 200 triệu đồng | Phạt tù 02 – 07 năm |
| Từ 200 triệu đến dưới 500 triệu đồng | Phạt tù 07 – 15 năm |
| Từ 500 triệu đồng trở lên | Phạt tù 12 – 20 năm hoặc tù chung thân |
Trường hợp tài sản dưới ngưỡng nêu trên và không thuộc trường hợp đặc biệt, hành vi có thể bị xử phạt vi phạm hành chính thay vì truy cứu hình sự.
Phân Biệt Rủi Ro Đầu Tư Và Lừa Đảo Đầu Tư Online
Không phải mọi trường hợp thua lỗ đều là lừa đảo. Cần phân biệt rõ:
- Rủi ro đầu tư thông thường: nhà đầu tư tham gia hoạt động có thật, thông tin minh bạch nhưng thị trường biến động dẫn đến thua lỗ;
- Lừa đảo đầu tư online: đối tượng từ đầu đã dùng thông tin gian dối, nền tảng giả, lợi nhuận giả hoặc thủ đoạn che giấu để chiếm đoạt tiền của người tham gia.
Điểm mấu chốt nằm ở: có hay không hành vi gian dối và mục đích chiếm đoạt tài sản.
VII. Kết Luận
Lừa đảo đầu tư online thường không diễn ra ngay lập tức mà được xây dựng qua nhiều bước: tạo lòng tin, cho thấy lợi nhuận giả, cho rút thử khoản nhỏ rồi dụ dỗ nạp số tiền lớn hơn.
Người dân cần cảnh giác với 5 dấu hiệu chính: cam kết lợi nhuận cao bất thường; lôi kéo vào nhóm kín khoe lãi; app hoặc website không rõ chủ quản; yêu cầu nộp thêm tiền mới cho rút; liên tục hối thúc đầu tư nhanh.
Trước khi tham gia bất kỳ hình thức đầu tư online nào, cần kiểm tra kỹ thông tin pháp lý của đơn vị vận hành, không tin vào cam kết lợi nhuận "an toàn tuyệt đối" và không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân không rõ mục đích.
Tác giả: Phạm Nguyễn Tường Vy
Liên hệ ngay với Công ty Luật TNHH New & New:
Tổng đài tư vấn: 090.180.6668
Email: info@newlawfirm.com.vn
Địa chỉ: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh
Website: https://newlawfirm.com.vn
