Hồ sơ thủ tục quản lý thuế hộ kinh doanh theo dự thảo mới

Mục lục

Tóm tắt dự thảo Thông tư về hồ sơ, thủ tục quản lý thuế hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, mẫu tờ khai và các trường hợp khai, nộp thuế thay.

Bộ Tài chính đang xây dựng Thông tư quy định về hồ sơ thủ tục quản lý thuế hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho giai đoạn chuyển từ thuế khoán sang kê khai từ ngày 01/01/2026. Bên cạnh đó, dự thảo cũng hướng tới mục tiêu giảm thủ tục hành chính, tạo công bằng nghĩa vụ thuế giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp có quy mô tương đương, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh chuyển lên mô hình doanh nghiệp.

I. Bối cảnh và mục tiêu của dự thảo Thông tư

Dự thảo Thông tư về hồ sơ thủ tục quản lý thuế hộ kinh doanh được Bộ Tài chính xây dựng trên cơ sở:

Luật Quản lý thuế và Nghị định về kê khai, tính thuế, khấu trừ thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh chuyển từ phương pháp khoán sang kê khai từ 01/01/2026;
Nhu cầu tăng cường hiệu quả quản lý thuế, chống thất thu, nhưng vẫn đảm bảo đơn giản, dễ thực hiện cho hộ, cá nhân;
Mục tiêu khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, giải phóng nguồn lực khu vực kinh tế tư nhân, phù hợp định hướng tại Nghị quyết 68-NQ/TW.

Theo đó, chính sách mới tập trung vào việc chuẩn hóa hồ sơ, tờ khai thuế, giảm các bảng kê, chỉ tiêu trùng lặp, tận dụng dữ liệu hóa đơn điện tử và sổ sách kế toán hộ kinh doanh.

II. Nguyên tắc xây dựng hồ sơ khai thuế theo dự thảo

Khi áp dụng vào thực tế, hồ sơ thủ tục quản lý thuế hộ kinh doanh trong dự thảo được thiết kế theo hướng:

Phù hợp với Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), đặc biệt là nhóm hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo thu nhập tính thuế (doanh thu – chi phí);
Bổ sung mẫu tờ khai 02/CNKD-TNCN-QTT cho hộ, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế;
Cắt giảm Bảng kê hoạt động kinh doanh trong kỳ mẫu 01-2/BK-HĐKD (nhập – xuất – tồn hàng hóa, chi phí nhân công, điện nước, viễn thông, mặt bằng…) vì cơ quan thuế đã có dữ liệu hóa đơn điện tử, còn hộ đã ghi sổ kế toán theo chế độ kế toán riêng cho hộ/cá nhân kinh doanh;
Rà soát, loại bỏ bớt các chỉ tiêu về đăng ký thuế, khảo sát thông tin kinh doanh… trên tờ khai, tránh trùng lặp với dữ liệu đã có.

III. Hồ sơ khai thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo từng trường hợp

Trong dự thảo, hồ sơ thủ tục quản lý thuế hộ kinh doanh được phân nhóm theo đối tượng và phương pháp tính thuế, cụ thể:

1. Hộ, cá nhân kinh doanh không phải nộp thuế GTGT, TNCN

Hồ sơ khai thuế: Tờ khai mẫu số 01/CNKD ban hành kèm theo Thông tư.

Nhóm này vẫn phải khai theo mẫu nhưng không phát sinh số thuế phải nộp nếu doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế theo quy định.

2. Hộ, cá nhân kinh doanh nộp TNCN theo tỷ lệ trên doanh thu tính thuế

Hồ sơ khai thuế GTGT, TNCN: Tờ khai mẫu số 01/CNKD.

Đây là nhóm tiếp tục áp dụng phương pháp tính thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu, phù hợp với các ngành nghề có tính chất ổn định, dễ xác định doanh thu.

3. Hộ, cá nhân kinh doanh nộp TNCN theo thu nhập tính thuế (doanh thu – chi phí)

Với nhóm hộ, cá nhân kinh doanh có quy mô lớn hơn, được tính thuế trên thu nhập tính thuế, hồ sơ gồm:

Hồ sơ khai thuế GTGT: Tờ khai mẫu số 01/CNKD;
Hồ sơ khai thuế TNCN: Tờ khai mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT (thuế TNCN quyết toán năm).

Như vậy, với nhóm này, hồ sơ thủ tục quản lý thuế hộ kinh doanh chi tiết hơn, cho phép phản ánh chi phí, từ đó tính thuế trên lợi nhuận thực, gần với cơ chế thuế doanh nghiệp.

4. Trường hợp tổ chức, cá nhân khai thuế thay, nộp thuế thay

Dự thảo Thông tư cũng quy định rõ hồ sơ khi tổ chức khai, nộp thuế thay cho cá nhân:

Tổ chức khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân; cá nhân hợp tác kinh doanh với tổ chức:
- Sử dụng tờ khai mẫu số 01/CNKD-TCKT.
Tổ chức khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân cho thuê bất động sản (trừ dịch vụ lưu trú):
- Cũng dùng tờ khai mẫu số 01/CNKD-TCKT.

Đối với doanh nghiệp xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp trả hoa hồng cho cá nhân:

Tờ khai mẫu số 01/XSBHĐC;
Kèm phụ lục bảng kê chi tiết cá nhân có phát sinh doanh thu từ đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, bán hàng đa cấp (kê khai vào tháng/quý cuối năm tính thuế trên toàn bộ cá nhân có doanh thu, kể cả có/không khấu trừ thuế).

5. Hộ, cá nhân kinh doanh chịu các loại thuế đặc thù

Đối với hộ, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, cung ứng dịch vụ thuộc đối tượng chịu:

Thuế tiêu thụ đặc biệt;
Thuế tài nguyên;
Thuế bảo vệ môi trường;
Phí bảo vệ môi trường;

thì hồ sơ vẫn là Tờ khai mẫu số 01/CNKD.

6. Cá nhân đại lý, cộng tác viên chưa bị khấu trừ thuế trong năm

Với cá nhân trực tiếp ký hợp đồng làm:

Đại lý xổ số;
Đại lý bảo hiểm;
Đại lý bán hàng đa cấp;
Các hoạt động kinh doanh khác chưa bị khấu trừ, nộp thuế trong năm;

thì hồ sơ là tờ khai thuế năm mẫu số 01/TKN-CNKD.

7. Cá nhân cho thuê bất động sản trực tiếp khai thuế

Với cá nhân cho thuê bất động sản tự khai trực tiếp với cơ quan thuế hoặc ủy quyền tổ chức, cá nhân khai thay, nộp thay:

Hồ sơ là tờ khai mẫu số 01/BĐS áp dụng riêng cho hoạt động cho thuê bất động sản.

Ở nhóm này, hồ sơ thủ tục quản lý thuế hộ kinh doanh được tách rõ theo tính chất "cho thuê tài sản" để thuận tiện cho cả bên cho thuê và bên khai thay, nộp thay.

IV. Cổng trải nghiệm điện tử cho hộ, cá nhân kinh doanh

Cùng với dự thảo Thông tư, cơ quan thuế đang triển khai:

Cổng trải nghiệm dành cho hộ, cá nhân kinh doanh trên ứng dụng eTax Mobile;
Chức năng “Trải nghiệm cho Hộ, cá nhân kinh doanh” cho phép làm quen, thực hành kê khai điện tử trước khi áp dụng chính thức từ 01/01/2026.

Việc này giúp hộ, cá nhân kinh doanh từng bước làm chủ quy trình khai thuế mới, tận dụng tối đa nền tảng số để thực hiện nghĩa vụ thuế nhanh, chính xác hơn.

V. Giai đoạn lấy ý kiến và lưu ý cho hộ kinh doanh

Hiện dự thảo Thông tư về hồ sơ thủ tục quản lý thuế hộ kinh doanh đang được lấy ý kiến góp ý trên Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính. Hộ, cá nhân kinh doanh nên:

Chủ động theo dõi nội dung dự thảo và phiên bản cuối cùng khi ban hành;
Chuẩn bị dần sổ sách doanh thu, chi phí để phù hợp với các mẫu tờ khai mới;
Tận dụng cổng eTax Mobile để làm quen với cách khai online, nhất là trong bối cảnh chuyển từ thuế khoán sang kê khai vào năm 2026.

CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NEW & NEW

Địa chỉ trụ sở chính: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tổng đài tư vấn: 090.180.6668 hoặc 078.78.56789

Email: info@newlawfirm.com.vn

Website:https://newlawfirm.com.vn/