Điều kiện hưởng trợ cấp thôi việc của người lao động

Mục lục

    I. Điều kiện chung để hưởng trợ cấp thôi việc

    Để được nhận trợ cấp thôi việc, người lao động phải đáp ứng đồng thời 02 điều kiện tiên quyết.

    1. Thời gian làm việc

    Theo khoản 3 Điều 8 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, thời gian làm việc để tính trợ cấp thôi việc của người lao động được tính theo năm, tức đủ 12 tháng. Trường hợp có tháng lẻ thì từ đủ 01 tháng đến đủ 06 tháng được tính bằng 1/2 năm, còn trên 06 tháng được tính bằng 01 năm làm việc.

    Thời gian làm việc để tính trợ cấp thôi việc là tổng thời gian người lao động đã làm việc thực tế cho người sử dụng lao động, sau khi trừ đi thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp và thời gian làm việc đã được người sử dụng lao động chi trả trợ cấp thôi việc. Trong đó, tổng thời gian người lao động đã làm việc thực tế bao gồm: thời gian trực tiếp làm việc; thời gian thử việc; thời gian được cử đi học; thời gian nghỉ hưởng chế độ ốm đau, thai sản; thời gian nghỉ để điều trị, phục hồi chức năng lao động khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp mà được trả lương; thời gian nghỉ để thực hiện nghĩa vụ công dân mà được trả lương; thời gian ngừng việc không do lỗi của người lao động; thời gian nghỉ hằng tuần, nghỉ hưởng nguyên lương; thời gian thực hiện nhiệm vụ của tổ chức đại diện người lao động và thời gian bị tạm đình chỉ công việc.

    2. Các trường hợp được hưởng trợ cấp thôi việc

    Ngoài điều kiện về thời gian làm việc, hợp đồng lao động còn phải chấm dứt đúng luật và thuộc một trong các trường hợp quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 6, 7, 9 và 10 Điều 34 Bộ luật Lao động 2019. Đây là những trường hợp như: hết hạn hợp đồng lao động; đã hoàn thành công việc theo hợp đồng; hai bên thỏa thuận chấm dứt hợp đồng; người lao động bị kết án phạt tù mà không thuộc trường hợp được tiếp tục làm việc theo luật; người lao động chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết; người sử dụng lao động là cá nhân chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động; người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đúng quy định tại Điều 35; hoặc người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đúng quy định tại Điều 36.

    Điểm chung của các trường hợp này là quan hệ lao động chấm dứt hợp pháp và khách quan. Trợ cấp thôi việc vì vậy mang ý nghĩa như một khoản ghi nhận quá trình cống hiến của người lao động. Do đó, chỉ khi quan hệ lao động khép lại đúng luật, không xuất phát từ vi phạm nghiêm trọng của người lao động, thì pháp luật mới bảo vệ quyền lợi được nhận khoản chi trả này.

    3. Các trường hợp không được hưởng trợ cấp thôi việc

    Như đã đề cập, trợ cấp thôi việc là để ghi nhận quá trình làm việc và cống hiến. Vì vậy, những trường hợp pháp luật xác định không đáp ứng điều kiện hoặc không thuộc diện chi trả thì sẽ không được hưởng trợ cấp thôi việc.

    Trước hết, người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội thì không được hưởng trợ cấp thôi việc. Đây là trường hợp pháp luật đã thiết kế chế độ lương hưu để thay thế, nên không phát sinh thêm trợ cấp thôi việc theo khoản 1 Điều 46 Bộ luật Lao động 2019.

    Tiếp theo là trường hợp người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật. Theo Điều 39 và Điều 40 Bộ luật Lao động 2019, đây là trường hợp người lao động chấm dứt hợp đồng không đúng quy định tại Điều 35, bao gồm cả việc không đáp ứng đúng căn cứ nghỉ việc hoặc không bảo đảm nghĩa vụ báo trước theo luật. Trong trường hợp này, người lao động không được hưởng trợ cấp thôi việc, đồng thời còn phải bồi thường cho người sử dụng lao động nửa tháng tiền lương theo hợp đồng, bồi thường thêm khoản tiền tương ứng với thời gian không báo trước và hoàn trả chi phí đào tạo nếu có.

    Ngoài ra, người lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam bị trục xuất theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hoặc trường hợp giấy phép lao động hết hiệu lực theo quy định của pháp luật, cũng không thuộc diện hưởng trợ cấp thôi việc. Đây là nhóm trường hợp không đáp ứng điều kiện sử dụng lao động nước ngoài theo đúng quy định pháp luật.

    Một trường hợp khác là người lao động bị xử lý kỷ luật sa thải. Đây là hình thức kỷ luật nghiêm khắc nhất áp dụng đối với những hành vi vi phạm ở mức nghiêm trọng, nên pháp luật không đặt ra cơ chế trợ cấp thôi việc cho trường hợp này.

    Bên cạnh đó, trường hợp thỏa thuận nội dung thử việc trong hợp đồng lao động nhưng thử việc không đạt yêu cầu, hoặc một bên hủy bỏ thỏa thuận thử việc, thì về thực chất người lao động thường chưa đủ điều kiện về thời gian làm việc thực tế để được hưởng trợ cấp thôi việc. Giai đoạn thử việc mang tính chất đánh giá ban đầu nên nếu quan hệ lao động chấm dứt ngay ở giai đoạn này thì thông thường không phát sinh trợ cấp thôi việc.

    Cuối cùng, trường hợp người sử dụng lao động cho người lao động thôi việc theo Điều 42 và Điều 43 Bộ luật Lao động 2019 cũng không thuộc diện hưởng trợ cấp thôi việc, bởi trong những tình huống đó pháp luật đã thiết kế một chế độ chi trả khác là trợ cấp mất việc làm.

    II. Kết luận

    Việc xác định người lao động có được hưởng trợ cấp thôi việc hay không phụ thuộc trước hết vào thời gian làm việc thực tế từ đủ 12 tháng trở lên, và tiếp theo là căn cứ chấm dứt hợp đồng lao động có thuộc diện được chi trả theo Điều 46 Bộ luật Lao động 2019 hay không. Nếu thiếu một trong hai điều kiện này, quyền hưởng trợ cấp thôi việc sẽ không phát sinh.

    Vì vậy, người lao động cần đặc biệt lưu ý hai điểm: một là thời gian làm việc thực tế để tính trợ cấp; hai là phải tránh các trường hợp chấm dứt hợp đồng trái pháp luật hoặc vi phạm kỷ luật nghiêm trọng, bởi đây là những tình huống có thể làm mất hoàn toàn quyền lợi đối với khoản tiền trợ cấp thôi việc. Nhìn ở góc độ pháp lý, trợ cấp thôi việc không phải là khoản tiền tự động phát sinh khi nghỉ việc, mà là quyền lợi chỉ được công nhận khi người lao động đáp ứng đúng điều kiện mà pháp luật quy định.

    Tác giả: Phạm Nguyễn Tường Vy


    CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NEW & NEW

    Địa chỉ trụ sở chính: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

    Tổng đài tư vấn: 090.180.6668 hoặc 078.78.56789

    Email: info@newlawfirm.com.vn

    Website:https://newlawfirm.com.vn/

    Tin liên quan