Bỏ thuế khoán, 5 triệu hộ kinh doanh nên làm gì từ năm 2026?

Từ 1/1/2026, hộ kinh doanh không còn nộp thuế khoán mà chuyển sang kê khai. Cần chuẩn bị gì để thích ứng với quy định mới?

I. TỪ BỎ THUẾ KHOÁN ĐẾN KÊ KHAI THUẾ THEO DOANH THU THỰC TẾ

Theo Nghị quyết 198/QH15 và Quyết định 3389/QĐ-BTC, từ ngày 1/1/2026, Việt Nam chính thức bỏ thuế khoán, chuyển toàn bộ 5 triệu hộ kinh doanh sang hình thức kê khai thuế theo doanh thu thực tế.

Tại TP.HCM, Cục Thuế đang triển khai nhiều giải pháp để hỗ trợ quá trình chuyển đổi, hướng đến mục tiêu minh bạch, bình đẳng và chuyển đổi số trong quản lý thuế.
Theo ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó trưởng Cục Thuế TP.HCM, việc bỏ thuế khoán là xu hướng tất yếu, giúp xây dựng môi trường kinh doanh công bằng và hiện đại.

Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh — đặc biệt là người lớn tuổi hoặc tiểu thương ở chợ truyền thống — vẫn còn lúng túng vì quen ghi chép thủ công, chưa tiếp cận công nghệ và chưa biết cách kê khai thuế điện tử.

II. HỘ KINH DOANH CẦN CHUẨN BỊ GÌ KHI BỎ THUẾ KHOÁN?

Ông Dũng nhấn mạnh, các hộ kinh doanh cần chủ động:

• Hiểu rõ quy định về hóa đơn, chứng từ, sổ sách kế toán.

• Biết sử dụng nền tảng kê khai thuế điện tử như eTax, eTax Mobile hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia.

• Chuẩn bị thiết bị cần thiết: máy tính, máy in, điện thoại thông minh và phần mềm hóa đơn điện tử.

• Lựa chọn nhà cung cấp hóa đơn điện tử phù hợp, tránh sai sót trong ghi chép và nộp thuế.

Cục Thuế TP.HCM cũng đã phân loại 3 nhóm hộ kinh doanh để hỗ trợ từng đối tượng:

1. Doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm → miễn thuế.

2. Từ 200 triệu – 3 tỷ đồng/năm → kê khai trực tiếp theo doanh thu.

3. Trên 3 tỷ đồng/năm → kê khai theo phương pháp khấu trừ, bắt buộc xuất hóa đơn điện tử.

III. HỖ TRỢ CHUYỂN ĐỔI KHI BỎ THUẾ KHOÁN

Cục Thuế TP.HCM phối hợp cùng doanh nghiệp cung cấp hóa đơn điện tử, đại lý thuế và ngân hàng để hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi sang kê khai thuận lợi nhất.

Chia sẻ tại talkshow “Từ 1-1-2026, hộ kinh doanh nộp thuế sao cho thuận lợi?”, bà Phan Thị Hồng Loan, chủ hộ cà phê 2G, cho rằng bỏ thuế khoán là bước ngoặt giúp hộ kinh doanh trở nên chuyên nghiệp và minh bạch hơn.

“Người kinh doanh phải có tư duy của chủ doanh nghiệp – biết quản lý tài chính, tách bạch giữa thu nhập cá nhân và hoạt động kinh doanh.”

Ông Nguyễn Chánh Trung, Phó Giám đốc Ngân hàng BVBank, cũng nhận định việc bỏ thuế khoán không chỉ thay đổi cách nộp thuế mà còn mở ra cơ hội tiếp cận vốn, xây dựng hồ sơ tín dụng minh bạch.
BVBank đang triển khai các gói giải pháp tài chính "may đo" cho nhóm hộ kinh doanh, dựa trên dòng tiền thực tế, dữ liệu hóa đơn và doanh thu, giúp vay vốn dễ dàng mà không cần nhiều tài sản thế chấp.

IV. LỢI ÍCH KHI CHUYỂN TỪ HỘ KINH DOANH LÊN DOANH NGHIỆP

Theo Cục Thuế, sau khi bỏ thuế khoán và kê khai thuế minh bạch, hộ kinh doanh có thể chính thức chuyển đổi thành doanh nghiệp (DN) với nhiều lợi ích:

• Có tư cách pháp nhân, ký hợp đồng, tham gia đấu thầu.

• Dễ dàng mở rộng quy mô, tiếp cận vốn ngân hàng và nhà đầu tư.

• Được hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) trong một số trường hợp.

• Được ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): thuế suất 15% nếu doanh thu ≤ 3 tỷ đồng/năm, miễn thuế 2 năm đầu kể từ khi có thu nhập chịu thuế.

Cục Thuế khuyến nghị các hộ có từ 10 lao động trở lên, doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm (sản xuất) hoặc 10 tỷ đồng/năm (thương mại – dịch vụ) nên chuyển lên doanh nghiệp sớm để tận dụng ưu đãi và phát triển bền vững.

V. HƯỚNG TỚI MÔI TRƯỜNG KINH DOANH MINH BẠCH VÀ BỀN VỮNG

Bà Phan Thị Hồng Loan kỳ vọng trong giai đoạn đầu thực hiện bỏ thuế khoán, cơ quan thuế cần đóng vai trò người đồng hành, hướng dẫn tận tình thay vì chỉ kiểm tra, giám sát.

“Nếu có sự hỗ trợ từ cơ quan thuế và ngân hàng, quá trình chuyển đổi chắc chắn diễn ra suôn sẻ hơn, tạo nền tảng phát triển cho toàn bộ kinh tế hộ gia đình.”

Theo bà Mai Thị Nghĩa Lê, Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh – Cục Thuế TP.HCM, hiện TP.HCM đang quản lý hơn 363.000 hộ kinh doanh. Trong đó, 345.000 hộ còn nộp thuế khoán, 18.000 hộ đã kê khai điện tử.
Ngành thuế đã lập kế hoạch chuyển đổi 100% hộ kinh doanh sang kê khai trước 2026, với lộ trình rõ ràng, đảm bảo minh bạch và công bằng.

CÔNG TY LUẬT TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN NEW & NEW

Địa chỉ trụ sở chính: 195 Nguyễn Hồng Đào, Phường Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tổng đài tư vấn: 090.180.6668

Email: info@newlawfirm.com.vn

Website:https://newlawfirm.com.vn/